AYT KİMYA
Koligatif Özellikler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
1 atm basınçta, 0,20 molal sakkaroz çözeltisi (100 + a) °C’de kaynamaya başlamaktadır. Aynı basınçta 0,20 molal Na2SO4 çözeltisi hazırlanıyor. Her iki çözeltinin çözücüsü sudur. Sakkaroz moleküler olarak çözünür, Na2SO4 ise tamamen iyonlarına ayrılır. Çözeltiler ideal, çözünenler uçucu olmayan maddeler kabul edilecektir; a pozitif bir sıcaklık farkıdır. Na2SO4 çözeltisi kaç °C’de kaynamaya başlar? A) 100 + a B) 100 + 2a C) 100 + 3a D) 100 + 4a E) 100 + 6a Doğru cevap: C Çözüm: Aynı çözücüde kaynama noktası yükselmesi i·m ile orantılıdır. Sakkaroz için i·m = 1 × 0,20; Na2SO4 için i·m = 3 × 0,20’dir. Oran 3 olduğundan tuz çözeltisinin yükselmesi 3a, kaynama sıcaklığı (100 + 3a) °C olur. Saf suyun kaynama sıcaklığının 100 °C olduğu basınçta, 0,40 molal mannitol (C6H14O6) çözeltisi (100 + b) °C’de kaynamaya başlamaktadır. Aynı koşullarda 0,60 molal KBr sulu çözeltisi inceleniyor. Mannitol iyonlaşmaz; KBr bütünüyle K+ ve Br− iyonlarına ayrılır. Çözeltiler ideal, çözünenler uçucu olmayan maddeler kabul edilecektir; b > 0’dır. KBr çözeltisinin ilk kaynama sıcaklığı kaç °C’dir? A) 100 + 1,5b B) 100 + 2b C) 100 + 4b D) 100 + 3b E) 100 + 6b Doğru cevap: D Çözüm: Mannitol çözeltisinin tanecik molalitesi 1 × 0,40 = 0,40’tır. KBr için bu değer 2 × 0,60 = 1,20 olur. Kaynama noktası yükselmelerinin oranı 1,20/0,40 = 3’tür. Sonuç (100 + 3b) °C’dir. Yalnız molalitelerin oranını almak iyon sayısını göz ardı eder. Aynı dış basınçta saf su 100 °C’de, 0,30 molal gliserol (C3H8O3) sulu çözeltisi ise (100 + c) °C’de kaynamaya başlamaktadır. Bu basınçta 0,20 molal Ca(NO3)2 sulu çözeltisinin kaynama sıcaklığı araştırılıyor. Gliserolün moleküler çözündüğü, tuzun tamamen iyonlarına ayrıldığı ve başka tepkime olmadığı varsayılacaktır. İdeal ve uçucu olmayan çözünen modeli kullanılacak; c > 0 alınacaktır. Ca(NO3)2 çözeltisinin kaynamaya başladığı sıcaklık kaç °C’dir? A) 100 + 2c B) 100 + c C) 100 + 3c D) 100 + 4c E) 100 + 6c Doğru cevap: A Çözüm: Gliserol için i = 1 ve tanecik molalitesi 0,30’dur. Ca(NO3)2, 1 Ca2+ ve 2 NO3− oluşturduğundan i = 3’tür. Tuz çözeltisinin tanecik molalitesi 3 × 0,20 = 0,60’tır. Oran 0,60/0,30 = 2 olur; kaynama sıcaklığı (100 + 2c) °C’dir.