AYT KİMYA
Lewis formülü Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 H₂O molekülü için aşağıdaki ifadeler veriliyor. Değerlendirme AYT düzeyindeki Lewis–VSEPR ve hibritleşme modeline göredir. (H:1, O:8) I. Merkez O atomu sp³ hibritleşmesi yapmıştır. II. Molekül geometrisi doğrusaldır. III. H–O–H bağ açısı 109,5°’den küçüktür. Bu ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: Doğru cevap C. O’nun 6 ve iki H’nin toplam 2 değerlik elektronu vardır. İki O–H bağı ve O üzerinde iki ortaklanmamış çift oluşur. Dört elektron bölgesinin geometrisi düzgün dört yüzlü, AX₂E₂ molekül geometrisi ise açısaldır. Merkez atom sp³ modeliyle açıklanır. Ortaklanmamış çiftlerin etkisiyle bağ açısı ideal tetrahedral 109,5°’den küçüktür; yaklaşık 104,5°’dir. I ve III doğru, II yanlıştır. A) I doğrudur fakat III de doğrudur. B) II yanlıştır; su molekülü doğrusal değil açısaldır. C) sp³ modeli ve 109,5°’den küçük bağ açısı doğrudur. D) III doğru, II yanlıştır; I de doğrudur. E) II yanlış olduğu için üçü birden doğru değildir. Soru 2 NF₃ molekülünün Lewis yapısı ve uzaysal düzeniyle ilgili ifadeler verilmiştir. AYT düzeyindeki Lewis–VSEPR modeli kullanılmaktadır. (N:7, F:9) I. Merkez N atomunda bir ortaklanmamış elektron çifti vardır. II. Merkez atom çevresinde toplam dört elektron bölgesi vardır. III. Molekül geometrisi düzgün dört yüzlüdür. Bu ifadelerden hangileri doğrudur? A) I ve II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: A Çözüm: Doğru cevap A. Toplam 26 değerlik elektronu bulunur. Üç N–F bağı 6 elektron, üç F atomunun ortaklanmamış çiftleri 18 elektron kullanır; N üzerinde kalan 2 elektron bir ortaklanmamış çift oluşturur. Merkezde üç bağ bölgesi ve bir ortaklanmamış çift, toplam dört elektron bölgesi vardır. Elektron bölgesi geometrisi düzgün dört yüzlü olsa da AX₃E molekül geometrisi üçgen piramittir. I ve II doğru, III yanlıştır. A) N’de bir ortaklanmamış çift ve toplam dört elektron bölgesi vardır. B) III yanlıştır; atomların oluşturduğu molekül geometrisi üçgen piramittir. C) I doğru, III yanlıştır; II de doğrudur. D) II doğru, III yanlıştır; I de doğrudur. E) III yanlış olduğundan üçü birden doğru değildir. Soru 3 OF₂ molekülünde merkez atom O’dur. Aşağıdaki ifadeler AYT düzeyindeki Lewis–VSEPR ve hibritleşme modeliyle değerlendiriliyor. (O:8, F:9) I. Merkez atomun hibritleşmesi sp²’dir. II. Molekül geometrisi açısaldır. III. F–O–F bağ açısı 109,5°’den küçüktür. Bu ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III E) II ve III Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap E. Toplam 20 değerlik elektronu vardır. İki O–F bağı 4 elektron, iki F atomu üzerindeki ortaklanmamış çiftler 12 elektron kullanır. Kalan 4 elektron O üzerinde iki ortaklanmamış çift oluşturur. Merkezde dört elektron bölgesi bulunduğundan sp³ modeli uygulanır. AX₂E₂ molekül geometrisi açısaldır ve bağ açısı 109,5°’den küçüktür. I yanlış, II ve III doğrudur. A) I yanlıştır; dört elektron bölgesi sp³ modeli gerektirir. B) II doğru, I yanlıştır ve III de doğrudur. C) III doğru, I yanlıştır ve II de doğrudur. D) I yanlış olduğundan üçü birden doğru değildir. E) Açısal molekül geometrisi ve 109,5°’den küçük bağ açısı doğrudur.