AYT KİMYA
Periyodik Özellikler Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Kartlardaki iyonların yarıçaplarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? A) Mg²⁺ < Al³⁺ < F⁻ B) Mg²⁺ < F⁻ < Al³⁺ C) Al³⁺ < Mg²⁺ < F⁻ D) Al³⁺ < F⁻ < Mg²⁺ E) F⁻ < Mg²⁺ < Al³⁺ Doğru cevap: C Çözüm: Mg²⁺, Al³⁺ ve F⁻ iyonlarının elektron sayıları sırasıyla 12 − 2 = 10, 13 − 3 = 10 ve 9 + 1 = 10’dur. Üçü de 1s² 2s² 2p⁶ elektron dizilimine sahiptir. İzoelektronik iyonlarda proton sayısı arttıkça çekirdeğin elektronları çekmesi güçlenir ve yarıçap küçülür. Proton sayıları 13 > 12 > 9 olduğundan yarıçap sıralaması Al³⁺ < Mg²⁺ < F⁻ olur. Soru 2 Tablodaki iyonların yarıçaplarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? A) S²⁻ > K⁺ > Cl⁻ B) Cl⁻ > S²⁻ > K⁺ C) Cl⁻ > K⁺ > S²⁻ D) K⁺ > S²⁻ > Cl⁻ E) S²⁻ > Cl⁻ > K⁺ Doğru cevap: E Çözüm: S²⁻ iyonunda 16 + 2 = 18, Cl⁻ iyonunda 17 + 1 = 18 ve K⁺ iyonunda 19 − 1 = 18 elektron bulunur. Üçünün de elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶’dır. İzoelektronik iyonlarda proton sayısı arttıkça yarıçap küçülür. 16 < 17 < 19 olduğundan yarıçaplar S²⁻ > Cl⁻ > K⁺ biçiminde sıralanır. Soru 3 Bilgi panosuna göre iyon yarıçaplarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı hangisidir? A) X < Y < Z B) X < Z < Y C) Y < X < Z D) Y < Z < X E) Z < X < Y Doğru cevap: B Çözüm: X, Y ve Z iyonlarının her birinde 10 elektron vardır; temel hâlde 1s² 2s² 2p⁶ dizilimine sahiptirler. İzoelektronik iyonlarda elektronlar aynı katmanlarda bulunduğundan proton sayısı arttıkça çekirdek çekimi artar ve yarıçap küçülür. Proton sayıları X için 11, Z için 8 ve Y için 7’dir. Buna göre yarıçaplar X < Z < Y biçimindedir.