AYT MANTIK
Tanım Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Arkadaşının itirazı, doğru bir tanımın hangi koşulunu vurgulamaktadır? A) Tanımlanan sözcüğün tanımlayan ifadede tekrarlanmamasını B) Tanımlayan ifadenin daha anlaşılır kavramlardan kurulmasını C) Tanımın yalnızca kapsaması gereken örnekleri içine almasını D) Tanımın mecazlı sözcükler içermemesini E) Tanımın olumsuz bir anlatımla yapılmamasını Doğru cevap: C Çözüm: Kare olmayan dikdörtgenin de tanıma uyması, tanımın kapsamının fazla geniş olduğunu gösterir. Tanım, kavramın dışında kalan örnekleri dışarıda bırakmalıdır. Sözcük tekrarı, anlaşılmazlık, mecaz veya olumsuz anlatım bu itirazın konusu değildir. Katılımcının verdiği iki karşı örnek birlikte değerlendirildiğinde hangi tanım koşulunun ihlal edildiği anlaşılır? A) Tanımda aynı sözcüğün farklı anlamlarda kullanılmaması B) Tanımda açıklanacak kavramın kendisine başvurulmaması C) Tanımın benzetmelerden arındırılmış olması D) Tanımlayan kavramların tanımlanandan daha açık olması E) Tanımın ilgili bütün örnekleri kapsayıp ilgisiz örnekleri dışlaması Doğru cevap: E Çözüm: Yarasa, tanımın kuş olmayan bir canlıyı da kapsadığını; penguen ise kuş olan bir canlıyı dışarıda bıraktığını gösterir. İki karşı örnek, kapsamın kavramla tam örtüşmediğini ortaya koyar. Diğer seçeneklerdeki kusurlar bu karşı örneklerin gösterdiği sorun değildir. Öğretmenin eleştirisinin dayandığı tanım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir? A) Tanım, kavrama ait olmayan örnekleri kapsamının dışında bırakmalıdır. B) Tanım, bilinmeyen bir kavramı yine aynı kavramla açıklamamalıdır. C) Tanımda mecazlı anlatım kullanılmamalıdır. D) Tanım, tanımlanandan daha belirsiz sözcüklerle yapılmamalıdır. E) Tanım, bir şeyin yalnızca ne olmadığını söylemekle yetinmemelidir. Doğru cevap: A Çözüm: Öykünün de önerilen tanımın kapsamına girmesi, romanın ayırt edici özelliklerinin yeterince belirlenmediğini gösterir. Eleştiri, roman olmayan eserlerin dışarıda bırakılması gerektiğine dayanır. Tanımda kısır döngü, mecaz, belirsiz sözcük veya yalnız olumsuz anlatım bulunması bu örnekle gösterilmemiştir.