AYT MATEMATİK
Sayı Kümeleri Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 t sıfırdan farklı bir gerçel sayıdır. Aşağıdaki beş ifadenin değerleri birbirinden farklıdır. { t³, t², t, −2t, −2/t } Bu beş sayı küçükten büyüğe sıralandığında hangisi üçüncü sırada hiçbir zaman yer alamaz? A) t³ B) t² C) −2t D) t E) −2/t Doğru cevap: C Çözüm: t > 0 iken iki sayı negatif, üç sayı pozitiftir. Ortanca pozitif olduğundan −2t ortanca olamaz. t < 0 iken s = −t > 0 yazalım. t³ ve t negatiftir; kalan üç pozitif sayı s², 2s ve 2/s olur. Ortanca, bu üç pozitif sayının en küçüğüdür. 2s’nin en küçük olabilmesi için hem 2s ≤ s², yani s ≥ 2, hem de 2s ≤ 2/s, yani s ≤ 1 gerekir. Bu iki koşul birlikte sağlanamaz. Diğer seçenekler için sırasıyla t = 1/2 iken t³; t = −1/2 iken t²; t = 2 iken t; t = −3 iken −2/t ortanca olur. Bu örneklerin her birinde beş değer birbirinden farklıdır. Bu nedenle doğru cevap −2t ifadesidir. Soru 2 a sıfırdan farklı bir gerçel sayıdır. Aşağıdaki beş ifadenin değerleri birbirinden farklıdır. { a⁴, 2a³, a², −a, −4/a } Kümenin ortanca elemanı, sıralamadaki üçüncü sayıdır. Aşağıdaki ifadelerden hangisinin kümenin ortancası olması mümkün değildir? A) a⁴ B) a² C) −a D) −4/a E) 2a³ Doğru cevap: E Çözüm: a < 0 iken 2a³ negatiftir; diğer dört ifade pozitiftir. Bu nedenle 2a³ ilk sıradadır ve ortanca değildir. a > 0 iken −a ile −4/a negatif, kalan üç ifade pozitiftir. Ortanca, a⁴, 2a³ ve a² arasındaki en küçük sayıdır. 2a³ en küçük olsaydı 2a³ ≤ a⁴ koşulundan a ≥ 2, 2a³ ≤ a² koşulundan a ≤ 1/2 elde edilirdi. Bu koşullar çelişir. a = 1/4 iken a⁴; a = 3 iken a²; a = −3 iken −a; a = −7/4 iken −4/a ortanca olur. Beş değer bu örneklerde birbirinden farklıdır. Bu nedenle doğru cevap 2a³ ifadesidir. Soru 3 u sıfırdan farklı bir gerçel sayıdır. Aşağıdaki beş ifadenin değerleri birbirinden farklıdır. { u⁵, u², 3u, −2u, −1/u } Kümenin elemanları artan sıraya diziliyor. Sıralamanın tam ortasında kalan sayı, aşağıdaki ifadelerden hangisine eşit olamaz? A) u⁵ B) −2u C) u² D) 3u E) −1/u Doğru cevap: B Çözüm: u > 0 iken −2u ve −1/u negatiftir; diğer üç sayı pozitiftir. Bu nedenle ortanca pozitif olup −2u olamaz. u < 0 iken s = −u > 0 yazılırsa u⁵ ile 3u negatiftir; pozitif sayılar s², 2s ve 1/s olur. Ortanca bunların en küçüğüdür. 2s en küçük olsaydı 2s ≤ s² koşulundan s ≥ 2 ve 2s ≤ 1/s koşulundan 2s² ≤ 1 gerekirdi. Oysa s ≥ 2 iken 2s² ≥ 8’dir. Çelişki nedeniyle −2u ortanca olamaz. u = 1/2 iken u⁵; u = 2 iken u²; u = 4 iken 3u; u = −3 iken −1/u ortanca olur. Her örnek, beş değerin farklı olması koşulunu da sağlar. Bu nedenle doğru cevap −2u ifadesidir.