AYT PSİKOLOJİ
Algıda Örgütleme: Tamamlama İlkesi Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Ece’nin eksik işittiği anonsu anlamlı bir bütün olarak algılaması hangi algıda örgütleme ilkesiyle açıklanır? A) Benzerlik B) Şekil-zemin ilişkisi C) Tamamlama D) Yakınlık E) Süreklilik Doğru cevap: C Çözüm: Tamamlama, duyusal bilgideki eksikliklerin bütün örüntü içinde giderilerek algılanmasıdır. Ece bazı heceleri işitmediği hâlde iletinin bütününü anlamlandırmaktadır. Benzerlik, benzer özellikli uyarıcıların; yakınlık, birbirine yakın olanların gruplanmasıdır. Şekil-zemin ilişkisinde bir unsur arka plandan ayrılır. Süreklilikte ise aynı yön veya doğrultudaki örüntünün izlenmesi öne çıkar. Burada belirleyici olan eksik hecelere rağmen bütünün algılanmasıdır. Mert’in tabelayı algılama biçimi hangi ilkeye örnektir? A) Yakınlık B) Benzerlik C) Süreklilik D) Şekil-zemin ilişkisi E) Tamamlama Doğru cevap: E Çözüm: Bazı harf parçaları bulunmadığı hâlde yazının bütün olarak tanınması tamamlama ilkesidir. Önceki yaşantılar bu algılamayı kolaylaştırmaktadır. Yakınlık ve benzerlikte gruplama, şekil-zeminde arka plandan ayırma, süreklilikte yönsel akışı izleme esastır. Örnekte ayırt edici unsur, eksik harf kısımlarına rağmen bütün yazının algılanmasıdır. Bu örnekte müzisyenin eksik seslere rağmen ezgiyi bütün olarak algılaması hangi ilkeyle açıklanır? A) Tamamlama B) Yakınlık C) Şekil-zemin ilişkisi D) Süreklilik E) Benzerlik Doğru cevap: A Çözüm: Eksik notalara rağmen ezginin bütün örüntüsünün algılanması tamamlama ilkesini gösterir. Bu ilke yalnız görsel şekillerde değil, işitsel örüntülerde de görülebilir. Aynı tınıdaki sesleri gruplama benzerlik, yakın zamanlı sesleri gruplama yakınlıkla ilgili olurdu. Bir sesi arka plandan ayırma şekil-zemin, yönsel akışı izleme sürekliliktir. Burada temel özellik, kayıttaki eksikliğin bütünün algılanmasını engellememesidir.