AYT PSİKOLOJİ
Algıyı Etkileyen Faktörler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Algıyı etkileyen etken ve örnek eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Kişilik özellikleri - Genel olarak kuşkucu olan birinin tanımadığı kişilerin yardım tekliflerini gizli bir çıkar arayışı olarak yorumlaması B) Ortam - Elinde mikrofon tutan aynı kişinin televizyon haber stüdyosunda sunucu, konser sahnesinde şarkıcı olarak algılanması C) Deneyimler - Susuzluğu artan bir kişinin kalabalık bir alışveriş alanındaki içecek tabelalarını diğer tabelalardan önce fark etmesi D) Tutumlar - Bir spor kulübüne güçlü bir yakınlık duyan kişinin kulübün tartışmalı bir hareketini olumlu yorumlaması E) İhtiyaçlar/Güdüler - Yeni bir ev arayan kişinin daha önce dikkat etmediği kiralık ev ilanlarını sıkça fark etmeye başlaması Doğru cevap: C Çözüm: C seçeneğinde algıyı yönlendiren açık ipucu geçmiş yaşantı değil, susuzluk ihtiyacıdır. A’da genel kuşkucu kişilik, B’de içinde bulunulan bağlam, D’de kulübe yönelik olumlu tutum ve E’de ev bulma amacı öne çıkar. Bu nedenle yanlış eşleştirme yalnız C’dir. Aşağıdaki eşleştirmelerin hangisinde verilen örneği açıklayan baskın etken yanlış adlandırılmıştır? A) İhtiyaçlar/Güdüler - Dinlenmeye ihtiyaç duyan yorgun bir yolcunun istasyonda önce boş oturma yerlerini fark etmesi B) Tutumlar - Önceden olumsuz değerlendirdiği bir grubun uzlaşma çağrısını kişinin samimiyetsiz olarak yorumlaması C) Kişilik özellikleri - Genel olarak iyimser bir kişinin belirsiz bir gelişmeyi olumlu bir fırsat olarak algılaması D) Ortam - Daha önce birkaç kez hatalı ürün teslim alan bir müşterinin yeni teslimat bildirimini de sorun çıkacağı şeklinde yorumlaması E) Deneyimler - Uzun yıllar motor tamiri yapan bir ustanın başkasına sıradan gelen motor sesini belirli bir arızanın işareti olarak anlamlandırması Doğru cevap: D Çözüm: D’de yorumun dayanağı bulunulan mekân veya çevresel bağlam değil, önceki hatalı teslimatlardır; baskın etken deneyimlerdir. A dinlenme ihtiyacını, B gruba yönelik olumsuz tutumu, C kalıcı iyimser eğilimi, E mesleki yaşantıyla edinilen bilgiyi örnekler. Yalnız D yanlış eşleştirilmiştir. Algıyı etkileyen faktörlere ilişkin aşağıdaki örneklerden hangisi belirtilen faktörle uyuşmaz? A) İhtiyaçlar/Güdüler - Bir hakemin kararlarını, hakeme yönelik önceden oluşmuş olumsuz görüşü nedeniyle sürekli kötü niyetli olarak yorumlamak B) Deneyimler - Yıllardır arıcılık yapan birinin kovandaki ses değişimini önceki gözlemlerine dayanarak anlamlandırması C) Ortam - Aynı kasklı kişinin bisiklet parkurunda sporcu, maden ocağının girişinde işçi olarak algılanması D) Kişilik özellikleri - Genel olarak çekingen bir kişinin tanımadığı bir topluluğun bakışlarını kendisine yönelmiş bir değerlendirme gibi yorumlaması E) Tutumlar - Çok beğendiği bir yazarın belirsiz bir sözünü kişinin olumlu bir mesaj olarak algılaması Doğru cevap: A Çözüm: A’da bir eksiklik veya hedefin yönlendirdiği ihtiyaç-güdü etkisi değil, hakeme yönelik önceden var olan olumsuz tutum söz konusudur. B geçmiş mesleki gözlemleri, C çevresel bağlamı, D genel çekingen kişilik eğilimini ve E yazara duyulan olumlu tutumu örnekler. Yalnız A verilen faktörle uyuşmaz.