AYT PSİKOLOJİ
Freud’un kişilik kuramı: İd, ego ve süperego Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Bir tiyatro atölyesinde Freud’un kuramındaki kavramlar kişileştirilir. Oyunculardan biri, başkaları için ayrılmış yiyecekleri görünce “Ben açım; kime ait olduğu ya da sonra ne olacağı umurumda değil, hemen hepsini yemek istiyorum!” diyerek elini uzatır. Bu canlandırmada, sonuçları düşünmeden hemen doyum isteyen oyuncu hangi kavramı temsil etmektedir? A) Süperego B) İd C) Ego D) Çatışma E) Savunma mekanizması Doğru cevap: B Çözüm: Doğru cevap B. A) Süperego, içselleştirilmiş ahlaki kurallar ve ideallerle ilişkilidir; oyuncu bu kuralları dikkate almamaktadır. B) İd haz ilkesine göre işler; hemen doyum ister ve gerçekliğin sınırlamalarını hesaba katmaz. C) Ego gerçeklik koşullarını gözeterek dürtülerin doyumunu düzenler; burada böyle bir düzenleme yoktur. D) Çatışma, karşıt istek veya taleplerin uyuşmamasıdır; rolün belirgin özelliği dürtünün hemen doyum istemesidir. E) Savunma mekanizmaları kaygıyla baş etmede kullanılan süreçlerdir; burada kaygıyı azaltan bir savunma betimlenmemektedir. Soru 2 Bir öğrenci grubu, kişilik yapılarını anlatan bir kukla oyunu hazırlar. Kuklalardan biri, ötekilerin sırasını beklemeden oyuncağı kapar ve “Beklemek istemiyorum; oynamak bana zevk veriyor, şimdi benim olmalı!” der. Kuklanın, başkalarının haklarını veya davranışının sonuçlarını değerlendirmediği özellikle vurgulanır. Freud’un kişilik kuramına göre bu kuklanın temsil ettiği yapı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ego B) Bilinç öncesi C) Süperego D) Savunma mekanizmaları E) İd Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap E. A) Ego isteği dış dünyanın koşullarıyla uzlaştırır; kukla bekleme ve başkalarının sırası gibi koşulları yok saymaktadır. B) Bilinç öncesi, o anda bilinçte bulunmayan fakat hatırlanabilen içeriklerle ilgilidir; haz ilkesine göre işleyen bir kişilik yapısı değildir. C) Süperego ahlaki değerlendirmeler yapar; kukla başkalarının hakkını dikkate almamaktadır. D) Savunma mekanizmaları, kaygı yaratan durumlarla baş etme süreçleridir; davranışın odağı isteğin hemen karşılanmasıdır. E) İd, haz ilkesine göre isteğin gecikmeden doyurulmasını talep eder. Soru 3 Psikanalitik kuramı anlatan bir radyo oyununda bir karakter “Canım ne istiyorsa şu anda elde etmeliyim; uygun zaman mı, kurallara uyuyor mu diye düşünmem!” der. Yönetmen bu repliğin, kişiliğin dürtüsel isteklerini temsil ettiğini belirtir. Yönetmenin bu replikle canlandırdığı kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) İd B) Süperego C) Çatışma D) Ego E) Bilinç öncesi Doğru cevap: A Çözüm: Doğru cevap A. A) İd, dürtülerin hemen doyumunu haz ilkesine göre ister; replik bu işleyişi doğrudan yansıtır. B) Süperego kurallar, vicdan ve ideallerle ilişkilidir; replikte bunlar hesaba katılmamaktadır. C) Çatışma, uyuşmayan taleplerin karşı karşıya gelmesidir; replik yalnızca dürtüsel talebi seslendirmektedir. D) Ego, gerçeklik ilkesine göre zamanı ve koşulları değerlendirir; karakter bunları değerlendirmemektedir. E) Bilinç öncesi hatırlanabilir içeriklerin düzeyidir; dürtüsel isteklerin hemen doyum talebini adlandırmaz.