AYT PSİKOLOJİ
İçsel ve Dışsal Güdülenme Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bu açıklamaya göre hangi davranış içsel güdülenmeye örnektir? A) Bir koşucunun yarış sonunda verilecek para ödülünü kazanmak için antrenman yapması. B) Bir öğrencinin gökyüzünü incelemekten keyif aldığı için herhangi bir ödev ya da ödül olmadan teleskopla gözlem yapması. C) Bir çalışanın yöneticisinin takdir belgesini alabilmek için gönüllü bir etkinliğe katılması. D) Bir gencin kurs ücretini ailesine ödetebilmek için onların istediği yarışmaya girmesi. E) Bir öğrencinin yoklama nedeniyle puanı düşmesin diye kulüp toplantısına gelmesi. Doğru cevap: B Çözüm: Gökyüzü gözlemi, etkinliğe duyulan ilgi ve etkinlikten alınan keyif için yapılmaktadır; dış ödül veya baskı yoktur. Para ödülü, takdir belgesi, kurs ücretinin karşılanması ve puan kaybından kaçınma ise davranışın dışında bulunan sonuçlardır. Bu nedenle yalnız gözlem örneği içsel güdülenmedir. Bu tanıma göre hangi kişinin davranışında içsel güdülenme belirleyicidir? A) Atölyeden başarı rozeti almak için yeni bir desen çizen kişi. B) Ürünlerini satarak ek gelir elde etmek için seramik yapan kişi. C) Arkadaşlarının kendisini övmesini sağlamak için bir sergiye katılan kişi. D) Farklı biçimler oluşturmayı sevdiği ve üretirken doyum duyduğu için boş zamanlarında seramik yapan kişi. E) Kursu bırakırsa ailesi kızacağı için atölyeye devam eden kişi. Doğru cevap: D Çözüm: Seramik yaparken etkinliğin kendisinden doyum duymak ve üretmeyi sevmek içsel güdülenmedir. Başarı rozeti, satış geliri ve başkalarının övgüsü dışsal ödüllerdir. Ailenin tepkisinden kaçınmak da dışsal baskıya dayanır. Dolayısıyla yalnız üretimden doyum alan kişinin davranışı tanımı karşılar. Bu açıklama dikkate alındığında hangi davranışın temelinde içsel güdülenme vardır? A) Bir kişinin, canlıların yaşam alanlarını korumayı kendi sorumluluğu saydığı için kimseye duyurmadan ve karşılık beklemeden kıyı temizliği yapması. B) Bir çalışanın, iş yerinin dağıtacağı alışveriş çekini almak için çevre etkinliğine katılması. C) Bir öğrencinin, dersten ek puan kazanmak için okul bahçesini temizlemesi. D) Bir gencin, sosyal medyada daha çok beğeni almak için çevre kampanyasında çalışması. E) Bir apartman sakininin, yönetimin uygulayacağını bildirdiği para cezasından kaçınmak için atıklarını ayırması. Doğru cevap: A Çözüm: Kıyı temizliğini benimsenen çevre sorumluluğu nedeniyle, dış ödül veya onay beklemeden yapmak kişinin kendi değerlerinden kaynaklanır. Alışveriş çeki, ek puan ve beğeni davranışın dışındaki ödüllerdir. Para cezasından kaçınma ise dışsal yaptırıma bağlıdır. Bu nedenle yalnız ilk davranış içsel güdülenmedir.