AYT SOSYOLOJİ
Toplumsal Tabakalaşma Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri ve çözümler
Soru 1 Yalnız bu açıklamaya dayanarak anlatılan düzen hakkında hangi yargıya ulaşılamaz? A) Bireysel başarı, kişiye daha üst bir kasta geçme imkânı verir. B) Kast üyeliğinin belirlenmesinde aile kökeni etkilidir. C) Tabakalar arası geçişe kapalı bir yapı söz konusudur. D) Gelir artışı kast üyeliğini tek başına değiştirmez. E) Kişinin kast konumu doğumla belirlenen bir niteliğe sahiptir. Doğru cevap: A Çözüm: Metinde kast konumunun aile kökeniyle belirlendiği ve eğitim ya da gelir artışının başka bir kasta geçiş sağlamadığı açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla bireysel başarının üst kasta geçiş imkânı verdiği savunulamaz. Diğer dört yargı, doğumla belirlenen üyelik ve tabakalar arasındaki kapalılık açıklamalarına dayanır. Soru 2 Bu metinden hareketle hangi sonuca ulaşılamaz? A) Kast üyeliği aile yoluyla devam eder. B) Birey kendi kastını serbestçe seçmez. C) Kastlar arasındaki ayrım kapalı niteliktedir. D) Farklı kastların varlığı, aralarındaki dayanışmayı zorunlu olarak güçlendirir. E) Doğumda edinilen kast üyeliği yaşam boyunca sürer. Doğru cevap: D Çözüm: Metin üyeliğin aileden gelmesini, seçime bağlı olmamasını, yaşam boyunca sürmesini ve kastlar arası geçişin kapalı oluşunu açıklar. Gruplar arasındaki dayanışmanın arttığını ise belirtmez. Toplumsal tabakaların bulunmasından, aralarındaki dayanışmanın zorunlu olarak güçleneceği sonucu çıkarılamaz. Soru 3 Yalnız bu betimlemeden hangi yargı çıkarılamaz? A) Kast konumu kuşaklar arasında aktarılmaktadır. B) Aynı kastta bulunan herkesin gelir düzeyi birbirinin aynıdır. C) Kastlar arasında bireysel çabayla konum değişikliği gerçekleşmemektedir. D) Kişinin aile kökeni kast üyeliğinde belirleyicidir. E) Doğuştan edinilen kast konumu sonradan elde edilen başarıyla değişmemektedir. Doğru cevap: B Çözüm: Aynı toplumsal kasta mensup olmak, bütün üyelerin gelirlerinin sayısal olarak aynı olduğunu göstermez; metin de gelir miktarlarını vermemiştir. Bu yüzden gelir eşitliği sonucu çıkarılamaz. Diğer seçenekler soy bağıyla aktarım, doğuştan üyelik ve bireysel çabayla kast değiştirilememesi ifadeleriyle desteklenir.