AYT TARİH
Dünya Gücü Osmanlı (1453-1595) Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bu uygulamanın temel amacı nedir? A) Taşra yöneticilerine kalıtsal egemenlik vermek B) Hükümdarın yetkilerini bir soylular meclisine devretmek C) Devlet görevlerini yalnızca aynı ailenin üyelerine ayırmak D) Merkezî orduyu dağıtarak yerel güçleri artırmak E) Siyasî otoriteyi padişahın şahsında güçlendirmek Doğru cevap: E Çözüm: Padişaha bağlı kadroların güçlenmesi rakip güç odaklarını sınırlar ve merkezî otoriteyi pekiştirir. Diğer seçenekler yerel, kalıtsal veya aristokratik güçlenmeye yöneliktir. Bu anlayış aşağıdaki yönetim hedeflerinden hangisiyle ilişkilidir? A) Eyaletlerde bağımsız hanedanlar oluşturma B) Merkezî ve mutlak hükümdarlığı pekiştirme C) Padişahlığı sembolik bir makama dönüştürme D) Askerî kararları yabancı devletlere bırakma E) Vergilendirme yetkisini bütünüyle loncalara aktarma Doğru cevap: B Çözüm: Yönetici ve askerlerin hükümdar denetiminde tutulması merkezî ve mutlak otoriteyi güçlendirir. Diğer seçenekler bu denetimi ortadan kaldırır veya konuyla ilgisiz yetki devirleridir. Hangi uygulama bu değerlendirmeyle uyumludur? A) Beyliklerin bağımsız dış politika yürütmesine izin verilmesi B) Yeniçerilerin hükümdardan bağımsız karar organı hâline getirilmesi C) Valiliklerin yerel ailelerde kalıtsal hakka dönüştürülmesi D) Üst düzey görevlilerin padişaha bağlılık esasına göre belirlenmesi E) Merkez hazinesinin denetiminin taşra beylerine bırakılması Doğru cevap: D Çözüm: Görevlilerin hükümdara bağlılık temelinde seçilmesi rakip otoritelerin oluşmasını sınırlar. Diğer uygulamalar merkezden bağımsız güç odakları yaratır.