AYT TARİH
Tarih ve Zaman Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Bir tarihçi şöyle der: “Geçmişi araştırırken hoşuma giden belgeleri seçip diğerlerini gizleyemem. Savunduğum görüşle çelişen kanıtları da değerlendirmek ve olayları kanıtların gösterdiği biçimde açıklamak zorundayım.” Bu yaklaşımda tarihçinin aşağıdaki tutum veya niteliklerinden hangisi benimsenmemiştir? A) Kanıta dayanma B) Tarafsız davranma C) Bilimsel dürüstlük gösterme D) Kişisel beğenileri ölçüt kabul etme E) Farklı bulguları birlikte değerlendirme Doğru cevap: D Çözüm: Doğru cevap: D. A) Belgelerin esas alınması kanıta dayanmayı gerektirir. B) Kendi görüşüne aykırı kanıtları da ele almak tarafsızlıktır. C) Kanıtları gizlememek bilimsel dürüstlüktür. D) Kişisel beğeniye göre belge seçmek açıkça reddedilmiştir; bu nitelik savunulmamaktadır. E) Çelişen kanıtları da incelemek farklı bulguları birlikte değerlendirmektir. Soru 2 Bir araştırmacı, aynı sınır anlaşmazlığını iki tarafın arşivlerini de kullanarak ele alır. Kendi toplumuna ait bir belgenin hatalı olduğunu belirleyince bu hatayı çalışmasında açıkça gösterir. Bu yaklaşımda tarihçinin aşağıdaki tutum veya niteliklerinden hangisi benimsenmemiştir? A) Belgelere eleştirel yaklaşma B) Millî duyguları doğruluğun önüne koyma C) Nesnel sonuçlara ulaşmaya çalışma D) Birden fazla kaynaktan yararlanma E) Bilimsel sorumluluk taşıma Doğru cevap: B Çözüm: Doğru cevap: B. A) Kendi toplumuna ait belgedeki hatayı incelemesi eleştirel yaklaşımdır. B) Araştırmacı millî duygularını kanıtların önüne koymamıştır; bu tutum örnekte desteklenmez. C) Belgenin kökenine göre ayrıcalık tanımaması nesnelliktir. D) İki tarafın arşivlerini kullanması birden çok kaynağa başvurmadır. E) Saptadığı hatayı gizlememesi bilimsel sorumluluktur. Soru 3 Bir tarihçi, “Bir olayın kahramanını seviyor olmam, onun bütün kararlarını doğru göstermemi gerektirmez. Yorumlarımın dayanağı kişisel bağlılığım değil, denetlenebilir kanıtlar olmalıdır.” der. Bu yaklaşımda tarihçinin aşağıdaki tutum veya niteliklerinden hangisi benimsenmemiştir? A) Kanıtları esas alma B) Ön yargılardan uzaklaşma C) Bilimsel ölçütlere bağlılık D) Eleştirel değerlendirme E) Duygusal bağlılığı temel ölçü sayma Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap: E. A) Denetlenebilir kanıtlara dayanma açıkça savunulmuştur. B) Kişisel bağlılığı ölçüt yapmama ön yargıdan uzaklaşmadır. C) Denetlenebilirlik bilimsel ölçütlere bağlılığı gösterir. D) Sevilen kişinin kararlarını da sorgulamak eleştirel değerlendirmedir. E) Duygusal bağlılığın doğruluk ölçütü olması açıkça reddedilmiştir.