AYT TARİH
Tarih ve Zaman Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Bir liman kentinin XIX. yüzyıldaki ticaretini araştıran tarihçi, o dönemde oluşturulmuş belgeleri birinci el; bu belgelerden yararlanılarak sonradan yazılmış araştırmaları ikinci el kaynak olarak ayırmaktadır. Bu araştırmada aşağıdakilerden hangisi ikinci el kaynaktır? A) Limanın o yüzyıla ait gümrük kayıt defteri B) Aynı dönemde bir tüccarın tuttuğu ticaret günlüğü C) Dönemin arşiv belgelerini inceleyerek günümüzde hazırlanmış bir tarih kitabı D) O yüzyılda çizilmiş liman planı E) Dönemin bir gazetesinde yayımlanmış ticaret ilanı Doğru cevap: C Çözüm: Doğru cevap: C. A) Araştırılan dönemde tutulmuş özgün bir kayıt olduğundan birinci eldir. B) Dönemin tüccarının kendi kaydı birinci eldir. C) Geçmiş dönemin belgelerini sonradan inceleyip yorumlayan araştırma ikinci eldir. D) Dönemin özgün planı doğrudan o döneme ait birinci el kaynaktır. E) Araştırılan döneme ait özgün gazete ilanı birinci eldir. Soru 2 Bir araştırmacı, bir kasabada XX. yüzyılın başında gerçekleştirilen ilk okul inşaatını incelemektedir. Kaynakları, inşaat sırasında oluşturulmuş kayıtlar ile sonradan hazırlanmış incelemeler biçiminde ayırır. Aşağıdakilerden hangisi bu okulun yapım sürecini incelemek bakımından birinci el kaynak sayılamaz? A) İnşaat dönemi belgelerine dayanılarak yıllar sonra hazırlanmış bir yüksek lisans tezi B) Yapım sırasında düzenlenmiş malzeme satın alma makbuzu C) İnşaatın sürdüğü günlerde çekilmiş özgün bir fotoğraf D) Yapım komisyonunun o tarihte tuttuğu toplantı tutanağı E) İnşaatı yöneten görevlinin o günlerde yazdığı mektup Doğru cevap: A Çözüm: Doğru cevap: A. A) Dönemin belgelerini sonradan değerlendiren tez ikinci eldir; birinci el sayılamaz. B) İnşaat sırasında düzenlenen makbuz sürecin özgün kaydıdır. C) Yapım günlerinin özgün fotoğrafı döneme ait doğrudan kaynaktır. D) O tarihte oluşturulan komisyon tutanağı birinci eldir. E) Sürece katılan görevlinin o günlerdeki mektubu birinci eldir. Soru 3 Bir tarihçi, geçmişte düzenlenmiş bir serginin hazırlık sürecini araştırmaktadır. Sergi sırasında üretilmiş özgün kaynaklar ile bu kaynaklara dayanılarak sonradan yazılan eserleri ayırmak istemektedir. Bu araştırmada aşağıdakilerden hangisi ikinci el kaynak olarak değerlendirilir? A) Serginin düzenlendiği günlere ait özgün giriş bileti B) Düzenleme kurulunun hazırlık sırasında tuttuğu tutanak C) Sergiyi gezen bir kişinin o tarihte yazdığı günlük D) Açılış sırasında çekilmiş özgün bir fotoğraf E) Serginin belgelerini yorumlayarak uzun yıllar sonra yayımlanmış bir makale Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap: E. A) Sergi dönemine ait özgün bilet birinci eldir. B) Hazırlık sürecinde tutulmuş tutanak birinci eldir. C) Ziyaretçinin olay döneminde oluşturduğu günlük birinci eldir. D) Açılış anının özgün fotoğrafı birinci eldir. E) Dönemin kaynaklarını sonradan değerlendirip yorumlayan makale ikinci eldir.