AYT TARİH
Tarih ve Zaman Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Soru 1 Bir yerleşmenin yaşı, ilk araştırmada çevredeki buluntulara bakılarak tahmin edilmiştir. Daha sonra aynı yerleşmenin güvenilir kazı tabakasından alınan organik örneklere gelişmiş tarihlendirme analizleri uygulanmış ve yerleşmenin sanılandan daha eski olduğu ortaya konmuştur. Araştırmacılar önceki tarih önerisini yeni bulgulara göre değiştirmiştir. I. Tarih araştırmaları doğa bilimlerinin yöntemlerinden yararlanabilir. II. Yeni incelemeler geçmişe ilişkin bilgilerin yeniden değerlendirilmesini sağlayabilir. III. Bir tarih görüşü yayımlandıktan sonra değişmez. Bu araştırmadan hareketle verilen yargıların hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: C Çözüm: Doğru cevap: C. A) I doğrudur ancak yeni bulgularla yorumun değiştiği II de desteklenir; seçenek eksiktir. B) III örneğe aykırıdır; ilk tarih önerisi değiştirilmiştir. C) Fiziksel ve kimyasal tarihlendirme yöntemlerinden yararlanılması I’i, önceki tarihin düzeltilmesi II’yi destekler. III desteklenmez. D) II doğrudur fakat III değişimi reddettiği için yanlıştır. E) III örnekle çeliştiğinden üçü birlikte doğru değildir. Soru 2 Bir el yazmasındaki silinmiş satırlar ilk incelemelerde okunamamıştır. Farklı dalga boylarında görüntüleme yapan yeni bir cihazla satırlar görünür hâle getirilmiş ve metnin içeriği hakkında önceki yorum değiştirilmiştir. I. Teknolojik araçlar yeni tarihî verilere ulaşılmasına katkı sağlayabilir. II. Tarih araştırmalarında fiziksel inceleme yöntemlerinden yararlanılabilir. III. Tarihçinin yorumu, kanıtlardan bağımsız olarak kesin kabul edilmelidir. Bu araştırmadan hareketle verilen yargıların hangilerine ulaşılabilir? A) I ve II B) Yalnız II C) I ve III D) Yalnız III E) I, II ve III Doğru cevap: A Çözüm: Doğru cevap: A. A) Yeni cihazın bilinmeyen satırları ortaya çıkarması I’i, dalga boylarına dayanan görüntüleme II’yi destekler. Kanıt değişince yorum da değiştiğinden III yanlıştır. B) II doğrudur fakat teknolojinin katkısını belirten I de desteklenir; seçenek eksiktir. C) I doğrudur; III kanıtların yorumdaki belirleyici rolüyle çelişir. D) III örneğin gösterdiği kanıta dayalı değişime aykırıdır. E) III desteklenmediğinden üçü birlikte seçilemez. Soru 3 Bir yapının duvarlarındaki boyalar önce yalnız çıplak gözle incelenmiş ve hepsinin aynı dönemde yapıldığı düşünülmüştür. Daha sonra kimyasal analizler bazı boya katmanlarının sonradan eklendiğini göstermiş; araştırmacılar yapının geçirdiği değişikliklerle ilgili görüşlerini yenilemiştir. I. Tarihî bir yapının geçmişi araştırılırken yalnız sosyal bilimlerden yararlanılır. II. Yeni analiz yöntemleri eski yorumların değişmesine yol açabilir. III. Tarihî buluntuların incelenmesinde doğa bilimlerinden destek alınabilir. Bu araştırmadan hareketle verilen yargıların hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) Yalnız III D) I, II ve III E) II ve III Doğru cevap: E Çözüm: Doğru cevap: E. A) Kimyasal analizden yararlanıldığı için yalnız sosyal bilimler yargısı yanlıştır. B) II doğrudur fakat I örnekle çelişir. C) III doğrudur ancak görüşlerin yenilenmesini belirten II de desteklenir; seçenek eksiktir. D) I yanlış olduğu için üçü birlikte seçilemez. E) Görüşlerin yeni analizle değişmesi II’yi, kimyasal inceleme III’ü destekler. I ise kullanılan yöntemle çelişir.