AYT TARİH
Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru kökleri, seçenekler, cevaplar ve çözümler
Bu düzenlemenin sonuçlarından biri hangisidir? A) Rusya’nın Boğazlar üzerindeki ayrıcalığının kalıcılaşması B) Boğazlar rejiminin çok taraflı bir nitelik kazanması C) Osmanlı Devleti’nin her koşulda sınırsız karar yetkisi kazanması D) Boğazlar’ın mülkiyetinin İngiltere’ye geçmesi E) Bütün ticaret gemilerinin geçişinin yasaklanması Doğru cevap: B Çözüm: Savaş gemilerinin barış zamanındaki geçiş rejimi çok taraflı sözleşmeyle belirlenmiştir. Mülkiyet devri, sınırsız tek taraflı yetki, Rus ayrıcalığının kalıcılaşması ve ticaret gemilerine genel yasak bu düzenlemenin sonucu değildir. Bu ortak düzenleme ihtiyacı en çok hangi gelişmeyle ilişkilidir? A) Süveyş Kanalı’nın 1869’da açılması B) İtalya’nın 1911’de Trablusgarp’a saldırması C) Berlin Kongresi’nin 1878’de toplanması D) Rusya’nın 1833 ittifakıyla Osmanlı Devleti üzerindeki nüfuzunu artırması E) Balkan Savaşlarının 1912’de başlaması Doğru cevap: D Çözüm: 1833 Osmanlı-Rus ittifakının yarattığı nüfuz endişesi, 1841 düzenlemesinin arka planındadır. Diğer dört gelişme 1841’den sonradır ve bu sözleşmenin nedeni olamaz. 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi’nin hazırlanışını açıklayan aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) Avrupalı devletler Rusya’ya Boğazlar üzerinde tek başına karar yetkisi vermeyi amaçlamıştır. B) İngiltere, Rusya’nın Akdeniz’de güçlenmesini çıkarları açısından sakıncalı görmüştür. C) Osmanlı Devleti’nin büyük devletlerle diplomatik iş birliği arayışı etkili olmuştur. D) Boğazlar’ın kapalılığı ilkesinin ortak bir statüye bağlanması istenmiştir. E) Hünkâr İskelesi Antlaşması’nın yarattığı üstünlük kaygısı etkili olmuştur. Doğru cevap: A Çözüm: 1841 düzenlemesi tek taraflı Rus üstünlüğünü kalıcılaştırmak için yapılmamıştır; çok taraflı bir rejim oluşturmuştur. Diğer yargılar bu sürecin diplomatik gerekçeleriyle uyumludur.