TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünce deneyinde Selin, işittiği her sesin ve gördüğü her nesnenin bir yanılsama olabileceğini varsayar. Fakat bu varsayımı kurarken en azından düşünmekte olduğunu kabul etmek zorunda kaldığını fark eder. Descartes’ın yaklaşımıyla ilişkilendirildiğinde Selin’in ulaştığı ilk kesinlik hangisidir? A) O anda düşünen bir özne olarak var olduğu B) Çevresindeki nesnelerin duyularıyla algıladığı gibi olduğu C) Her sesin mutlaka bir dış kaynağı olduğu D) Duyuların hiçbir zaman yanılmadığı E) Zihnindeki bütün düşüncelerin doğru olduğu Doğru cevap: A Çözüm: Düşünme eyleminin gerçekleşmesi, o anda düşünen öznenin varlığını kesinleştirir. Descartes, rüyada dış dünya hakkında yanılmanın mümkün olduğunu düşünür. Ancak rüya gördüğünü varsaydığında bile bu varsayımı düşünmekte olduğunu inkâr edemez. Bu gerekçelendirme, hangi sonucu temellendirmeye yöneliktir? A) Görülen her rüyanın daha önceki bir deneyimi yansıttığı B) Bazı duyusal izlenimlerin diğerlerinden daha güçlü olduğu C) Zihnin düşünme eyleminden hareketle kesin bir bilgiye ulaşabildiği D) Kesin bilginin çoğunluğun kabulüne bağlı olduğu E) Akıl yürütmenin duyusal algının doğruluğunu otomatik olarak kanıtladığı Doğru cevap: C Çözüm: Kuşku konusu olan içerik ile kuşku duyma eylemi ayrılır. Descartes ikinci noktadan kesin bilgiye ulaşır. Bir öğrenci, ‘Bütün düşüncelerimin yanlış olduğunu kabul etsem bile bu kabulü düşünmekte olduğumu yadsıyamam.’ der. Ardından bunun Descartes için niçin önemli olduğunu sorar. Hangisi bu soruya uygun bir yanıttır? A) Bilginin deneyimler biriktikçe kendiliğinden kesinleştiğini gösterir. B) Duyuların başka özneler tarafından doğrulanmasını gerekli kılar. C) Bilginin tümünü doğuştan taşıdığımızı tek başına gösterir. D) Düşünen öznenin varlığını kuşkuya direnebilen bir başlangıç olarak ortaya koyar. E) Şüpheci kişinin tüm yargılarını süresiz olarak askıya almasını sağlar. Doğru cevap: D Çözüm: Descartes kendi düşünme eyleminden, kuşkunun dokunamadığı ilk dayanak olan düşünen öznenin varlığına ulaşır.