TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir araştırmacı sağlam bir başlangıç bulmak için en güvenilir görünen kabullerini bile geçici olarak bir kenara koyar. Amacı, bu denemeden sonra kuşkuya dayanabilen bir ilke bulmaktır. Bu tutum Descartes’ın yöntemi açısından nasıl adlandırılır? A) Kuşkuyu kalıcı bir sonuç olarak benimseme B) Toplumsal kabulü doğruluk ölçütü sayma C) Kuşkuyu kesin bilgiye ulaşmak için araç olarak kullanma D) Benzer örneklerden hareketle sonuç çıkarma E) Gündelik algıyı araştırmanın tek ölçütü kabul etme Doğru cevap: C Çözüm: Burada kuşku, kesinliği sınayan geçici ve yöntemli bir araçtır. Bir seminerde bir öğrenci, Descartes’ın şüpheyi son sınırına kadar götürmesini ‘Her konuda sonsuza dek kararsız kalmayı öneriyor.’ diye yorumlar. Öğretmen, Descartes’ın aradığı başlangıç noktasını hatırlatır. Hangi açıklama öğrencinin yorumunu düzeltir? A) Descartes kuşkuyu yalnızca başkalarının fikirlerine uygular. B) Descartes’ın yöntemi, kuşku duyulamayacak bir dayanak bulmayı amaçlar. C) Descartes her görüşün eşit derecede doğru olduğunu kabul eder. D) Descartes kuşkuyu duyusal deneyimlerin sayısını artırmak için kullanır. E) Descartes görüşlerin doğruluğunu toplumsal onayla belirler. Doğru cevap: B Çözüm: Descartes’ın yöntemli şüphesi, kuşkunun sona erebileceği sağlam bir başlangıç arar. İki düşünür de öne sürülen savların dayanaklarını sınar. Birincisi gerekçeler denk göründüğünde yargısını askıya alır. İkincisi kuşkuyu olabildiğince genişleterek kuşkuya kapalı bir ilk bilgiye ulaşmak ister. İkinci düşünürün Descartes’la ortak yanı hangisidir? A) Her konuda yargıyı sürekli askıya almak B) Kesin bilginin imkânsızlığını önceden kabul etmek C) Kuşkulanmadan önce otoriteye danışmak D) Kuşkuya sarsılmaz bir başlangıç arayışında görev vermek E) En çok paylaşılan görüşü kuşkunun dışında tutmak Doğru cevap: D Çözüm: İkinci düşünür kuşkunun ötesinde bir ilk bilgi arar. Bu, Descartes’ın yöntemli şüphesine karşılık gelir.