TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür bedenin uzamda yer kapladığını, zihnin ise düşünme niteliğiyle tanımlandığını savunur. Bu iki niteliği birbirine indirgemez ve her birini ayrı bir tözün temel niteliği sayar. Bu görüş hangi filozofa aittir? A) Berkeley B) Hume C) Descartes D) Hobbes E) Spinoza Doğru cevap: C Çözüm: Descartes, düşünmeyi zihnin, uzamı ise maddi tözün temel niteliği sayar. Bir öğrenci, Descartes’ın insan anlayışını iki sütunda özetlemektedir. Beden sütununa uzamda yer kaplamayı, zihin sütununa düşünmeyi yazar. Bu ayrımın arkasındaki varlık görüşünü de belirtmek ister. Öğrenci hangi açıklamayı eklemelidir? A) Zihin ve beden tek bir tözün iki adı olarak görülür. B) Zihin ile beden birbirine indirgenemeyen iki ayrı töz olarak ele alınır. C) Düşünme, bedenin uzamsal biçimine verilen addır. D) Bedenin zihinden ayrı bir varlığı bulunmaz. E) Zihinsel yaşantıların varlığı ilkece reddedilir. Doğru cevap: B Çözüm: Descartes’ın düalizmi, zihni ve bedeni farklı temel niteliklere sahip ayrı tözler olarak ele alır. Bir filozof, bir cismin boyutlarının ölçülebilmesiyle bir düşüncenin zihinde kurulmasını farklı türden özellikler sayar. Cisim ve zihin arasında bu farklılığın yalnızca dilde yapılan bir ayrım olmadığını öne sürer. Descartes’ın yaklaşımıyla uyumlu olan yorum hangisidir? A) Uzamsal ve zihinsel nitelikler arasında hiçbir ayrım yapılamaz. B) Düşünme, uzamın ölçülebilir bir parçasıdır. C) Yalnız düşünsel olan vardır, uzamsal varlık yoktur. D) Maddi töz uzamla, zihinsel töz düşünmeyle ayırt edilir. E) Maddi varlık ile zihinsel varlık aynı töze indirgenir. Doğru cevap: D Çözüm: Descartes’a göre uzam ve düşünme, birbirine indirgenmeyen iki tözün ayırt edici nitelikleridir.