TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Spinoza’yı yorumlayan bir öğrenci, kararların önceki olaylardan ve insanın içinde bulunduğu koşullardan bağımsız doğmadığını söyler. Kişinin bunu hissetmemesi, o kararın nedenlerinin olmadığı anlamına gelmez. Bu düşünce hangi görüşü örneklendirir? A) Fatalizm B) İndeterminizm C) Determinizm D) Hazcılık E) Septisizm Doğru cevap: C Çözüm: Karar, doğal nedenler zincirinin bir parçası olarak açıklanmaktadır. I. İnsan kararları da nedenler zinciri içinde oluşur. II. Bazı kararlar önceki koşullarla hiçbir biçimde ilişkili değildir. III. Bir eylemin özgür hissedilmesi, nedenlerden bağımsız olduğunu göstermez. Spinoza’nın belirlenimci açıklamasıyla hangileri uyumludur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III Doğru cevap: D Çözüm: I ve III nedensel belirlenimi kabul eder. II ise kararı bütün önceki koşullardan ayırır. Bir düşünür, seçilen yolun önceki nedenlerle açıklanabileceğini savunur. Bu açıklamayı, kişi hangi yolu seçerse seçsin aynı sonucun gerçekleşeceği yönündeki bir kader inancından ayırır. Bu düşünürün başvurduğu temel açıklama hangisidir? A) Eylemlerin doğal nedensellik içinde belirlenmesi B) Eylemlerin sonuç üzerinde hiçbir rolünün olmaması C) Bütün kararların nedensiz biçimde ortaya çıkması D) İnsan davranışının evrensel haz arayışıyla açıklanması E) İnsan bilgisinin yalnızca sezgiye dayanması Doğru cevap: A Çözüm: Belirlenimcilik, kararı ve sonuçlarını doğal nedenler zincirine yerleştirir. Örnek, bu zinciri değişmez yazgıdan ayırır.