TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Spinoza’nın yaklaşımını açıklayan bir öğretmen, doğadaki tek tek varlıkların birbirinden ayrı bağımsız tözler olmadığını söyler. Bunların tek bir gerçekliğin farklı görünümleri olarak anlaşılabileceğini belirtir. Bu açıklamaya uygun olan hangisidir? A) Tanrı ve doğa birbirinden bağımsız iki ayrı tözdür. B) Her tekil nesne var olmak için yalnızca kendisine dayanır. C) Doğadaki varlıklar tek tözün içinde ve ona bağlı olarak açıklanır. D) Tanrı yalnız doğanın dışında yer alan bir nedendir. E) Gözlenen varlıkların hiçbir temeli yoktur. Doğru cevap: C Çözüm: Spinoza’da tekil şeyler, Tanrı ya da Doğa denen tek tözden bağımsız varlıklar olarak görülmez. Bir filozof, ‘Tanrı doğanın dışında duran bir üretici değildir. Doğadaki varlıklar tek ve sonsuz gerçeklikten bağımsız olarak açıklanamaz.’ der. Bu görüşte Tanrı ile doğa arasındaki ilişki nasıl düşünülür? A) Birbirinden bağımsız gerçeklikler olarak B) Tek bir gerçeklik çerçevesinde C) Birbirini yok eden iki neden olarak D) Aralarında hiçbir ilişki bulunmayan iki kavram olarak E) Yalnızca insanın duyularıyla kurulan bir benzetme olarak Doğru cevap: B Çözüm: Tanrı ve doğa, birbirinden bağımsız iki gerçeklik yerine tek bir varlık anlayışında ele alınır. Bir öğrenci, Spinoza’ya göre tek tek ağaçların ve taşların Tanrı’dan bağımsız ayrı tözler sayıldığını ileri sürer. Arkadaşı bu yorumu düzeltir. Arkadaşı hangisini söylemelidir? A) Tekil varlıklar sonsuz tözden bağımsız olarak var olmaz. B) Her nesne ayrı bir sonsuz tözdür. C) Yalnız düşünce gerçektir, doğa yoktur. D) Tanrı ile dünya arasında hiçbir varlık ilişkisi kurulamaz. E) Tek töz fikri yalnız ahlaki değerleri sınıflandırır. Doğru cevap: A Çözüm: Spinoza tek tek var olanları sonsuz tözün dışında ayrı tözler olarak kabul etmez.