TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür gördüklerinin yanılsama olabileceğini varsayar. Ardından bu varsayımı kurduğu sırada düşünme eyleminin gerçekleştiğini yadsıyamayacağını fark eder. Bu akıl yürütmenin sonucu hangisidir? A) Duyusal bilgilerin tümü doğrudur. B) Zihin, kuşku yoluyla kuşkulanılamayan bir başlangıca ulaşabilir. C) Bütün yargılar sürekli askıda kalmalıdır. D) Dış dünyadaki tüm nesnelerin varlığı hemen kanıtlanmıştır. E) Kuşku, düşünmenin gerçekleşmesini engeller. Doğru cevap: B Çözüm: Kuşkunun kendisi bir düşünme edimidir ve düşünme gerçekleşirken düşünmenin varlığı inkâr edilemez. Descartes, kendisini yanıltan bir durumun var olduğunu düşünse bile, yanıldığını düşünen öznenin o anda var olması gerektiğini fark eder. Bu örnekte kuşkunun rolü hangisidir? A) Kişinin varlığını kanıtlamayı imkânsızlaştırmak B) Bütün duyusal yargıları doğru kılmak C) Sınanan inançlar arasında kesin bir dayanak bulmaya yardım etmek D) İnsanların aynı görüşte olmasını sağlamak E) Gözlem yoluyla yeni bir fizik yasası bulmak Doğru cevap: C Çözüm: Descartes kuşku yoluyla dayanıksız inançları sınar ve düşünen öznenin varlığında ilk kesinliğe ulaşır. Bir kişi ‘Bu anda yanılıyor olabilirim.’ der. Descartesçı bir yorumcu, yanılma olasılığının ancak düşünen biri varsa dile getirilebildiğini söyler. Yorumcunun ulaştığı ilk kesinlik hangisidir? A) Söylenen bütün önermelerin doğru olduğu B) Dış dünyanın olduğu gibi görüldüğü C) Düşünen öznenin o anda var olduğu D) Başkalarının düşünmediği E) Duyuların hiçbir koşulda değişmediği Doğru cevap: C Çözüm: Yanılma olasılığı dış dünyayı kesinleştirmez. Bu olasılığı düşünen öznenin varlığını gösterir.