TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Descartes bir inancın kuşkuya açık olup olmadığını denetler. Bu yolla kuşkulanma eyleminin gerçekleştiğini inkâr edemediğini ve onu yapan bir öznenin var olduğunu fark eder. Bu sonuç Descartes’ın bilgi anlayışıyla ilgili neyi gösterir? A) Bütün bilgilerin duyusal deneyime dayandığını B) Doğru bilgiye ulaşmanın mümkün olduğunu C) Kuşkunun felsefenin son amacı olduğunu D) Akıl yürütmenin hiçbir bilgi veremediğini E) Dış dünyanın bütün özelliklerinin kanıtlandığını Doğru cevap: B Çözüm: Descartes kuşkuyu uygulayarak en az bir kesin bilgiye, düşünen öznenin varlığına ulaşır. Bir düşünür önce kuşkulu inançlarını ayıklar. Ardından kuşkunun dahi gerektirdiği düşünme etkinliğini saptar. Bu saptamadan güvenilir bir ilk bilgi elde etmeyi amaçlar. Düşünürün tutumu hangi görüşten ayrılır? A) Bazı inançların sorgulanabileceğinden B) Gerekçelerin incelenmesi gerektiğinden C) Kuşkunun yöntem olarak kullanılabileceğinden D) Kesin bilginin ilkece olanaksız olduğu görüşünden E) Bilgi için sağlam bir başlangıç aranabileceğinden Doğru cevap: D Çözüm: Düşünür, kuşkuyu bilgiye karşı nihai bir ret olarak değil, kesin bir başlangıca ulaşma aracı olarak kullanır. Bir öğrenci, ‘Descartes bütün inançları sınadığına göre hiçbir bilginin mümkün olmadığına inanıyordu.’ der. Öğretmeni, sınamanın sonucunda bulduğu ilk kesinliği hatırlatır. Öğretmenin düzeltmesi hangisidir? A) Kuşku yönteminin sonunda düşünen öznenin varlığına ilişkin kesinlik elde edilir. B) Descartes’a göre çoğunluk yanılmazdır. C) Duyusal yargılar Descartes için sorgulanamaz. D) Descartes bütün inançları aynı ölçüde doğru sayar. E) Düşünme etkinliği hiçbir biçimde bilinemeyecek bir olaydır. Doğru cevap: A Çözüm: Kuşku duyarken düşünme etkinliği gerçekleştiği için öznenin o anda var olduğu bilinebilir.