TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir Rönesans yazarı, ‘Bilgelik’ adıyla övülen bazı davranışların gerçekte kendini beğenmişlik olduğunu göstermek için Delilik adlı bir kişiyi konuşturur. Bu kurmaca ses, saygın otoritelerin kabullerini alaya alır. Yazarın yöntemi hangisidir? A) Görüşlerini yalnız deney sonuçlarına dayandırmak B) İroniyle yerleşik otorite ve sahte bilgeliği eleştirmek C) Otoritelerin bütün yargılarını olduğu gibi benimsemek D) Her davranışı sayısal ölçüme dönüştürmek E) Felsefi soru sormanın gereksiz olduğunu göstermek Doğru cevap: B Çözüm: Yazar, bilgelik ve delilik algılarını tersyüz ederek otorite ve kendini beğenmişliği eleştirir. Erasmus’un metnini inceleyen bir öğrenci, deliliğin söz söyleyen bir kişi gibi sunulmasını, kendisini bilge görenlerin davranışlarını sorgulamak için kullanılan bir anlatım aracı olarak okur. Bu yorumla hangisi bağdaşmaz? A) Alışılmış bilgelik anlayışı eleştirilebilir. B) Bir kavram kişileştirilerek toplumsal eleştiri yapılabilir. C) Kendini bilge saymak ile bilge olmak aynı değildir. D) Otoritelerin davranışları mizah yoluyla sorgulanabilir. E) Yazar, saygın kişilerin görüşlerini sorgulamadan doğru saymaktadır. Doğru cevap: E Çözüm: Öğrencinin yorumuna göre eser, kendisini otorite gören kişileri ve kabullerini sorgular. Bir denemede herkesçe övülen bilginler, sözcüklerini kullanmakta ustadır. Ancak yazar onların kendi hatalarını görmemesini, övündükleri bilgeliğin kusuru olarak anlatır. Bu denemede hangi ayrım öne çıkar? A) Bilge olduğunu ileri sürmekle gerçekten bilgece davranmak arasındaki ayrım B) Duyusal yargıyla matematiksel yargı arasındaki ayrım C) İyi sanatla kötü sanat arasındaki ayrım D) Bir yasanın kabulüyle yürürlüğe girmesi arasındaki ayrım E) Yazılı metinle sözlü anlatı arasındaki ayrım Doğru cevap: A Çözüm: Yazar, bilgelik iddiasını davranışların niteliğinden ayrı tutar.