TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir doğa filozofu maddeyi kendiliğinden değişebilen ve etkinlik gösterebilen bir bütün olarak ele alır. İnsanı da bu bütünün parçası sayar. İnsan bilgisinin ise bütün varlığı sınırsız biçimde kavrayamayacağını belirtir. Hangisi bu görüşle bağdaşmaz? A) Madde kendi içinde değişebilir. B) İnsan doğaya aittir. C) İnsan bilgisinin sınırları vardır. D) İnsan her varlığın özünü eksiksiz kavrayabilir. E) Zihinsel etkinlik doğayla ilişkili düşünülebilir. Doğru cevap: D Çözüm: Filozof insan bilgisinin sınırlarını kabul eder. Her varlığı eksiksiz bilme savı bu görüşe aykırıdır. Bir öğrenci Cavendish’in doğa görüşünü şöyle yorumlar. ‘Madde bütünüyle edilgin değildir. İnsan doğanın bir parçasıdır, onun dışında durup her şeyi yönetmez.’ Bu yorum hangi yargıyı destekler? A) İnsan doğanın içinde yer alan bir varlık olarak açıklanır. B) Doğanın her parçası yalnız insanın müdahalesiyle değişir. C) Madde ancak insan tarafından düşünüldüğünde var olur. D) İnsanın doğa hakkındaki bilgisi sınırsızdır. E) Doğadaki değişme ilkece imkânsızdır. Doğru cevap: A Çözüm: Yorum, insanı etkin doğanın karşısına koymaz. İnsanı onun bir parçası olarak ele alır. Bir düşünür, insanın doğayı araştırabileceğini ancak bu araştırmanın ona doğa üzerinde sınırsız bir bilgi ve egemenlik vermediğini savunur. Ona göre araştıran insan, araştırdığı doğanın içindedir. Bu düşünür neyi vurgular? A) Bütün bilgi olanaklarının ortadan kalkmasını B) Doğanın insan dışında hiçbir etkinliğinin bulunmamasını C) İnsanın doğa içindeki konumunu ve bilme gücünün sınırlarını D) Doğal olayların yalnız düşünceden türemesini E) İnsan dışındaki her varlığın edilgin olmasını Doğru cevap: C Çözüm: İnsan, doğanın parçası olduğu gibi doğayı kavrama ve yönlendirme bakımından da sınırlıdır.