TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Descartes, çevresindeki nesnelerin varlığına ilişkin yargıları kuşkuya açar. Bu kuşkuyu düşünürken, kuşku duyan bir öznenin bulunması gerektiğini saptar. Descartes’ın bu adımda ulaştığı ilk kesinlik hangisidir? A) Dış dünyanın gözlendiği gibi olduğu B) Kuşku duyan öznenin var olduğu C) Bütün matematiksel yargıların kuşku dışında kaldığı D) Duyuların yanılamayacağı E) Başkalarının düşüncelerinin bilindiği Doğru cevap: B Çözüm: Kuşku bir düşünme eylemidir. Bu eylemin gerçekleşmesi, düşünen öznenin varlığını kesin kılar. Bir kişi gördüğü bir sahnenin rüya olabileceğini düşünür. Descartesçı bir açıklama, sahnenin gerçek olup olmadığı belirsiz kalsa da onun bu olasılığı düşünen bir özne olduğunu söyler. Burada kesinliği bulunan yargı hangisidir? A) Sahne dış dünyada gerçekten meydana gelmiştir. B) Rüyadaki her nesnenin fiziksel bir karşılığı vardır. C) Düşünen kişi o anda vardır. D) Duyusal algı hiçbir koşulda yanıltmaz. E) Görülen sahnenin tamamı doğrudur. Doğru cevap: C Çözüm: Düşüncenin içeriği kuşkulu olabilir. Bu içeriği düşünen öznenin o andaki varlığı kuşkuyla ortadan kaldırılamaz. Bir öğrenci, ‘Şu anda var olmadığımı düşünmeyi deneyebilirim.’ der. Öğretmeni, bu denemenin kendisinin düşünme edimi olduğunu hatırlatır. Bu hatırlatma hangi sonuca götürür? A) Öğrencinin fiziksel çevresinin kesin olarak bilindiğine B) Bütün düşüncelerin doğru olduğuna C) Yapılan her çıkarımın kanıtlanmış olduğuna D) Düşünme gerçekleşirken düşünen öznenin varlığının inkâr edilemeyeceğine E) İnsanın ne zaman hata yaptığını her zaman bildiğine Doğru cevap: D Çözüm: Var olmadığını düşünmek dahi bir düşünme eylemidir. Bu sırada düşünen bir özne vardır.