TYT FELSEFE
15-17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, daha önce güvenilir sandığı yargıları tek tek inceler. Duyusal izlenimlerin bazen yanıltması ve alışkanlıkların yargıyı yönlendirmesi nedeniyle bunları açık bir temel bulmadan kesin saymaz. Bu düşünürün yaklaşımıyla hangisi bağdaşmaz? A) Kuşku, kesinlik arayışında kullanılabilir. B) Alışkanlık bir inancı tek başına güvenilir kılmaz. C) Duyu verileri hiçbir inceleme olmadan kesin bilgi sayılmalıdır. D) Bazı inançların yanlış olabileceği düşünülmelidir. E) Kişi ilk yargılarını yeniden değerlendirebilir. Doğru cevap: C Çözüm: Düşünür, duyusal izlenimleri de yöntemli kuşkunun kapsamına alır. Bir konuşmacı, “Bize öğretilmiş olması veya göze öyle görünmesi bir yargıyı kesinleştirmez.” der. Yeterince açık bir dayanak bulana dek kabulünü erteler. Aşağıdakilerden hangisini bu konuşmacının benimsemesi beklenmez? A) Gelenekten gelen düşünceler incelenebilir. B) İlk izlenimler bazen yanıltıcıdır. C) Yargının dayanağı araştırılmalıdır. D) Duyu izlenimlerine sorgulamadan güvenmek gerekir. E) Kuşku, hatalı inançları elemede işe yarayabilir. Doğru cevap: D Çözüm: Konuşmacı, bir şeyin öyle görünmesini yeterli bulmadığı için duyuları da sorgular. Bir öğrenci Descartes’ın kuşkusunu, yeterli açıklık kazanmayan inançları geçici olarak askıya alma yöntemi olarak anlatır. Duyu kaynaklı inançların da bu incelemeye girdiğini söyler. Öğrencinin açıklaması hangi görüşü dışarıda bırakır? A) Kuşku bir yöntem olabilir. B) Ön yargılar gözden geçirilmelidir. C) Açıklığa ulaşmak için temellendirme gerekir. D) Bir inanç yaygın olsa bile yanılma içerebilir. E) Duyular, eleştiriden muaf tutulması gereken kesin bir kaynaktır. Doğru cevap: E Çözüm: Yöntem, duyusal inançlar dâhil kuşku götüren yargıları geçici olarak askıya alır.