TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünce tarihi metni, insanı tarihte olup bitenlerin edilgin bir izleyicisi olarak görmek yerine, kurumları ve ilişkileri eylemleriyle kuran bir varlık olarak ele alıyor. Bu metinde insanın hangi yönü vurgulanmaktadır? A) Tarihsel olayları yalnızca gözlemlemesi B) Tarihin kurucu öznesi olması C) Doğa yasalarını hiçbir biçimde tanımaması D) Geçmişi tamamen kendi isteğine göre değiştirebilmesi E) İnsanlar arası ilişkilerden bağımsız yaşaması Doğru cevap: B Çözüm: İnsan tarihsel kurumların oluşmasında etkin olduğu için tarihin öznesi olarak görülür. Bir yazar, bir dönemin tarihini anlamak için insanlar tarafından oluşturulan yasaları, kurumları ve ortak eylemleri incelemek gerektiğini savunuyor. Yazarın tarih anlayışının temelinde ne vardır? A) Tarihin yalnızca değişmez doğa olaylarından oluşması B) Geçmişin insan eylemlerinden bağımsız ilerlemesi C) İnsanların kendi tarihlerini biçimlendiren etkin varlıklar olması D) Her tarihsel olayın tek bir kişiden kaynaklanması E) Tarihin olaylar gerçekleşmeden yazılabilmesi Doğru cevap: C Çözüm: Yazar tarihsel yaşamı insanların eylemleri ve ortaklaşa oluşturdukları kurumlar üzerinden kavrar. Bir öğrenci, tarihin anlamının insan için bütünüyle kapalı olduğunu, çünkü insanın tarihsel süreçte hiçbir rolü bulunmadığını söylüyor. Bir düşünür, insanların kurumlarını kendi eylemleriyle oluşturduğunu belirterek bu görüşe karşı çıkıyor. Düşünürün karşı çıktığı temel kabul nedir? A) Kurumların farklı dönemlerde değişebileceği B) İnsanların eylemlerinin ortak sonuçları olabileceği C) Tarihsel bir olayın birden fazla gerekçeyle açıklanabileceği D) İnsanların yaşadıkları dönemi anlamaya çalıştığı E) İnsanın kendi tarihinin kuruluşunda etkin bir rolünün olmadığı Doğru cevap: E Çözüm: Düşünür insanı tarihsel olayların yalnızca tanığı olarak görmez. İnsanların kendi kurum ve ilişkilerini biçimlendirdiğini savunur.