TYT FELSEFE
15–17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Descartes, dışarıdaki nesnelerin gördüğü biçimde var olup olmadığından kuşku duyar. Ancak bu kuşkuyu yaşarken, kuşku duyan bir düşünme etkinliğinin var olduğunu inkâr edemeyeceğini söyler. Bu akıl yürütmede kesinlik hangi noktada bulunur? A) Her duyusal görüntünün gerçeği aynen yansıtmasında B) Düşünme etkinliğinin gerçekleşiyor olmasında C) Dış dünyanın hiç var olmadığının kesinleşmesinde D) Kuşkunun insanı düşünemez hâle getirmesinde E) Bütün insanların aynı nesneleri algılamasında Doğru cevap: B Çözüm: Kuşkunun kendisi bir düşünme etkinliğidir. Dış nesnenin durumu belirsiz olsa bile kuşku duyduğunu inkâr etmek mümkün değildir. Bir öğrenci, Descartes’ın rüyadaki görüntülerden kuşku duymasını, düşünmenin kendisinden de aynı biçimde kuşku duyduğunun kanıtı sayıyor. Öğrencinin bu yorumuna nasıl karşılık verilmelidir? A) Bir rüya görüldüğünde hiçbir zihinsel etkinlik yaşanmaz. B) Görüntüler doğruysa yalnızca dış dünyanın varlığı bilinir. C) Bir şeyi düşünmek, onun dış dünyada kesinlikle bulunduğunu gösterir. D) Kuşku ancak hiç düşünülmediğinde ortaya çıkar. E) Bir görüntünün dış dünyaya karşılık gelip gelmediği kuşkuludur. O görüntüyü düşünüyor olmak ayrı bir kesinliktir. Doğru cevap: E Çözüm: Bir düşüncenin dışarıda karşılığı olmayabilir. Buna rağmen kişinin o düşünceyi yaşadığı, düşünme etkinliğinin varlığına işaret eder. Bir düşünür, yanıltıcı olabilecek görüşleri geçici olarak askıya alıp kendisine kesin bir başlangıç noktası arıyor. Kuşku duyabilmesinin bile düşünmekte olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Bu örnekte kuşku hangi işlevi üstlenmektedir? A) Her bilginin sonsuza dek reddedilmesini sağlama B) Duyuları kesin bilginin tek kaynağı yapma C) Sağlam bir başlangıç noktası bulmak için kullanılan yöntem olma D) Düşünme eylemini ortadan kaldırma E) Bütün önermeleri aynı ölçüde doğru sayma Doğru cevap: C Çözüm: Descartes için kuşku burada nihai amaç değildir. Kesin kabul edilebilecek bir başlangıç arayışında yöntemdir.