TYT FELSEFE
15-17. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Leibniz, evrenin temelini maddi parçaları bulunmayan çok sayıda basit tözle açıklar. Ayrıca bir olgunun neden başka türlü değil de bu şekilde olduğunu açıklayacak yeterli bir neden olması gerektiğini savunur. Bu açıklamadaki üç özellik hangi seçenekte birlikte verilmiştir? A) Maddecilik, tekçilik ve yeter neden B) İdealist töz anlayışı, çoğulculuk ve yeter neden C) Maddecilik, çoğulculuk ve rastlantıcılık D) İdealist töz anlayışı, tekçilik ve kuşkuculuk E) Maddecilik, ikicilik ve rastlantıcılık Doğru cevap: B Çözüm: Maddi olmayan tözler idealist anlayışı, tözlerin çokluğu çoğulculuğu ve olgunun açıklaması yeter neden ilkesini gösterir. Leibnizci bir modelde gerçekliğin temelindeki monadlar yer kaplamayan basit tözlerdir ve birbirinden farklıdır. Model ayrıca hiçbir olgunun yeterli açıklama olmadan ortaya çıktığının kabul edilemeyeceğini ileri sürer. Bu model için aşağıdaki yargılardan hangisi söylenebilir? A) Varlığı tek maddi töze indirger. B) Monadların çokluğunu kabul eder fakat yeter nedeni reddeder. C) Maddi olmayan tözleri yalnızca zihin ürünü sayar. D) Monadların çokluğunu, maddi olmayan niteliğini ve yeter neden ilkesini birlikte savunur. E) Yer kaplayan tek tözü ve açıklamasız olguları kabul eder. Doğru cevap: D Çözüm: Monadlardaki çokluk ve maddi parçasızlık, olgulara ilişkin yeter neden ilkesiyle birlikte verilmiştir. Şemanın bütünü hangi kavram dizisiyle özetlenebilir? A) Maddecilik, tekçilik ve yeter neden ilkesi B) Duyumculuk, ikicilik ve özdeşlik ilkesi C) İdealist töz anlayışı, çoğulculuk ve yeter neden ilkesi D) Tekçilik, rastlantıcılık ve olguculuk E) Maddecilik, ikicilik ve deneycilik Doğru cevap: C Çözüm: İlk kart tözlerin maddi olmadığını, ikincisi çokluğu, üçüncüsü yeter neden arayışını belirtir.