TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, metalin ısıtılınca genleştiğini birçok kez görmemizin, olaylar arasında zorunlu bir bağı doğrudan gözlemlediğimiz anlamına gelmediğini söyler. Tekrarlanan birlikteliğin bir olayın ardından ötekini beklememizi açıkladığını ileri sürer. Bu ayrımı görüşünün gerekçesi olarak sunar. Parçada felsefi görüşlerin hangi özelliği vurgulanmaktadır? A) Bir gözlemle kesinleşmeleri B) Gerekçeli akıl yürütmeyle savunulmaları C) Her zaman aynı yöntemi kullanmaları D) Yalnız duyuların sınırlarını tartışmaları E) Deneyimle ilgili örnekleri dışlamaları Doğru cevap: B Çözüm: Gözlem ile beklenti arasındaki ayrım, ileri sürülen iddianın gerekçesi olarak verilmektedir. Bir filozof, bir cihazın düğmesine basıldığında hep aynı ezgiyi duymanın iki olay arasındaki zorunlu bağı gördüğümüzü kanıtlamadığını söyler. Gözlenen şeyin iki olay olduğunu, zorunluluk izleniminin ise geçmiş tekrarlarla açıklanabileceğini ileri sürer. Filozofun izlediği yol hakkında hangi yargıya ulaşılır? A) Gözlenen olayla zihnin çıkardığı sonucu ayırarak iddiasını temellendirir. B) Savını hiçbir açıklama vermeden ortaya atar. C) Önceki deneyimleri gelecekte yanılmanın olanaksızlığına kanıt sayar. D) Görüşünü kelimelerin kökenlerine dayandırır. E) Yargısının doğruluğunu başka filozofların saygınlığıyla savunur. Doğru cevap: A Çözüm: Filozof, gerçekten algılananlarla algılardan doğan beklentiyi ayırır ve bu ayrımdan savını desteklemek için yararlanır. Deniz her alçaldığında kayalıkların ortaya çıktığını gören bir kişi, gelecek sefer de aynı sonucu bekler. Bir filozof, bu beklentiyi tekrar eden deneyimlerle kazanılmış alışkanlık olarak açıklar ve algının olaylar arasındaki zorunluluğu doğrudan göstermediğini belirtir. Bu parça, felsefi açıklamaların hangi niteliğini örnekler? A) Bir konuyu gelenek yoluyla kesinleştirmeyi B) Her koşulda aynı çıkarımı zorunlu saymayı C) Gözlemi düşünce dışına itmeyi D) Bir görüşü belirli ayrımlar ve gerekçelerle ortaya koymayı E) Gündelik örnekleri tartışma dışında bırakmayı Doğru cevap: D Çözüm: Gözlenen olay ile bundan doğan beklenti arasındaki ayrım, açıklamayı temellendirir.