TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir öğrenci Aydınlanma üzerine hazırladığı sunumda eğitimde akılcı sorgulamayı, yönetimde kamusal tartışmayı ve bilimde gözlemin önemini anlatır. Toplumsal kurumları da bu dünyanın ihtiyaçlarını dikkate alarak değerlendiren düşünürlerden örnek verir. Öğrencinin sunumuna aşağıdaki yargılardan hangisini eklemesi parçayla uyumlu olmaz? A) Eğitim, kişinin kendi aklını geliştirmesine katkıda bulunabilir. B) Bilgi edinmede gözlem önemlidir. C) Toplumsal kurumlar insanın bu dünyadaki ihtiyaçları bakımından değerlendirilebilir. D) Kurumlar sorgulanmadan benimsenmeli ve yalnız öte dünyaya hazırlık amacıyla düzenlenmelidir. E) Yönetimle ilgili görüşler açık tartışmanın konusu olabilir. Doğru cevap: D Çözüm: Sunum akılcı sorgulama ve dünyadaki toplumsal ihtiyaçlara dikkat çeker. Kurumları sorgulamadan benimseme ve amaçlarını yalnız öte dünyaya bağlama bu çerçeveyle uyuşmaz. Bir düşünce tarihi sergisi, Aydınlanma bölümünde araştırmanın önündeki engelleri sorgulayan yazarları, gözleme dayalı çalışmalar yapan bilim insanlarını ve eğitimle toplumsal ilerlemeyi savunan düşünürleri bir araya getirir. Bu serginin Aydınlanma bölümüne hangi yaklaşımın eklenmesi uygun olmaz? A) Özgür araştırmayı destekleyen bir yaklaşım B) İnanç ve kurumların akılcı incelemeye kapalı tutulmasını savunan bir yaklaşım C) Bilgi için gözlemden yararlanan bir yaklaşım D) Eğitimi ilerlemenin araçlarından sayan bir yaklaşım E) Yerleşik otoritelerin gerekçelerini tartışan bir yaklaşım Doğru cevap: B Çözüm: Sergi araştırmanın önündeki engellerin sorgulanmasına dayanır. İnanç ve kurumları inceleme dışında tutmak bu yaklaşımla bağdaşmaz. Bir belgesel, Aydınlanma döneminde farklı düşünürlerin aklın serbestçe kullanılmasına, toplumsal yaşamın dünyevi ihtiyaçlara göre tartışılmasına ve olguların bilgi edinmedeki rolüne verdiği önemi ele alır. Aşağıdakilerden hangisi bu belgeselin çizdiği Aydınlanma tablosuyla uyuşmaz? A) Yerleşik yargılar eleştirel incelemeye açılabilir. B) Siyasal düzen hakkında kamusal gerekçeler ileri sürülebilir. C) Deney ve gözlem, bilgi arayışında kullanılabilir. D) Toplumsal yaşam bu dünyadaki sonuçları üzerinden tartışılabilir. E) Araştırma, tek bir kurumun değişmez doğrularına bağlı kalmalıdır. Doğru cevap: E Çözüm: Son yargı aklın serbestçe kullanılmasına karşı otoritenin değişmez doğrularını öne sürer. Bu, belgeselde anlatılan Aydınlanma yaklaşımıyla uyumlu değildir.