TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir kişi sırf takdir edilmek için yardım eder. Başka biri aynı yardımı kimse görmese de yapılması gereken bir iş sayarak yapar. Kant açısından ikinci davranışın ahlaki değeri nereden gelir? A) Daha çok kişinin onu bilmesinden B) Kişisel mutluluğu artırmasından C) Ödevden dolayı seçilmesinden D) Eylemin tekrarlanmış olmasından E) Tesadüfen iyi bir sonuç vermesinden Doğru cevap: C Çözüm: Kant için kişinin ödev nedeniyle eylemesi, eylemin ahlaki değerini belirleyen niyettir. Bir düşünür, mutluluğun anlamının kişiden kişiye değişebileceğini söyler. Bu nedenle ahlaki yükümlülüğü kişisel hazlara bağlamak yerine herkes için geçerli olabilecek bir ilkeye dayandırır. Bu düşünür hangi görüşü savunur? A) Ahlakın temeli kişinin o anki mutluluğudur. B) Ahlaki ilkenin geçerliliği kişisel mutluluk beklentisine dayanmaz. C) Ahlaki değer herkesin aynı hazzı yaşamasını gerektirir. D) Bir eylem yalnız çoğunluğa yarar sağladığında iyidir. E) İyi niyetin ahlaki eylemle ilgisi yoktur. Doğru cevap: B Çözüm: Ahlaki ilkenin geçerliliği, kişiden kişiye değişen mutluluk arayışından bağımsız ele alınır. Bir öğrenci, verdiği sözü tutmak için elinden geleni yapan bir kişinin beklenmedik bir engel yüzünden başarısız olabileceğini belirtir. Öğretmen, Kantçı değerlendirmede niyetin ve hangi ilkeye göre hareket edildiğinin de hesaba katıldığını söyler. Öğretmenin vurgusu hangisidir? A) Ahlaki değer yalnız sonuçtan ibarettir. B) Engel çıkması bütün niyetleri eşit kılar. C) Ahlaki değerlendirme kişinin ödevden dolayı davranıp davranmadığına bakar. D) Bir eylem görülmedikçe ahlaki değer taşımaz. E) İyi niyet ancak haz verdiğinde değerlidir. Doğru cevap: C Çözüm: Sonucun meydana gelmesiyle kişinin eylemi hangi niyet ve ilkeyle seçtiği ayrılır.