TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Hutcheson’a göre bir insan, kendisine hiçbir kazanç sağlamayacağını bildiği bir iyiliği de takdir edebilir. Bu tepkiyi, erdemi fark etmemizi sağlayan ahlak duyusuyla ilişkilendirir. Bu yaklaşım hangi sava itiraz eder? A) İnsanlar başkasının erdemini değerlendirebilir. B) İnsanlar karşılıksız iyiliğe değer verebilir. C) Ahlaki onay yalnız kişinin kendi çıkarından kaynaklanır. D) Ahlaki tepkiler bazen kendiliğinden oluşur. E) İnsan başkasına yarar sağlayan bir davranışı fark edebilir. Doğru cevap: C Çözüm: Çıkar sağlamayan bir iyiliğin de onaylanması, ahlaki tepkinin yalnız bencillikle açıklanmasına karşı örnektir. Bir gözlemci, tanımadığı birinin zor durumda kalan birine yardım ettiğini görünce hiçbir kişisel çıkarı olmadığı hâlde bu davranışı takdir eder. Bir düşünür bunu doğal bir ahlaki tepki sayar. Bu düşünür hangi görüşü destekler? A) Yardım etmenin değeri yalnız yardım edenin kazancına bağlıdır. B) Ahlaki değerlendirme kişisel çıkara indirgenemeyen bir duyarlılık içerebilir. C) İnsanlar başkalarının mutluluğuna hiçbir zaman önem vermez. D) Ahlaki tepki ancak bir yaptırım korkusuyla ortaya çıkar. E) Bir davranışın iyiliğini anlamak ilkece olanaksızdır. Doğru cevap: B Çözüm: Gözlemci, kendisi yarar görmeden de yardımseverliği olumlu değerlendirmektedir. Bir düşünür insanın başkalarının sevincine katılabildiğini ve yardımseverliği, kendisine ne kazandıracağını hesaplamadan takdir edebildiğini söyler. Bu açıklama aşağıdaki savlardan hangisini zayıflatır? A) Ahlaki duygular toplumsal yaşamda görülebilir. B) İnsan başkasının eylemini değerlendirebilir. C) Bir kişi başkasının üzüntüsünü paylaşabilir. D) Bütün ahlaki tepkilerin arkasında yalnızca kişisel çıkar vardır. E) Bazı ahlaki tepkiler açık bir hesap yapmadan ortaya çıkabilir. Doğru cevap: D Çözüm: Örnekler, kişisel kazanç hesabına dayanmayan ahlaki tepkilerin mümkün olduğunu gösterir.