TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bentham’ı yorumlayan bir öğrenci, toplumun mutluluğu hakkında konuşurken onu oluşturan bireylerin sevinç ve sıkıntılarının hesaba katılması gerektiğini söyler. Bu açıklama hangi ilişkiyi vurgular? A) Ortak yarar, etkilenen bireylerin yararlarından bağımsız değildir. B) Toplumsal yarar bütün kişisel etkilerin göz ardı edilmesini gerektirir. C) Yalnız kararı alan kişinin mutluluğu önem taşır. D) Her birey toplumsal bir karardan aynı ölçüde etkilenir. E) Bir eylemin değeri yalnız gelenekle belirlenir. Doğru cevap: A Çözüm: Ortak mutluluğu değerlendirmek için o toplumu oluşturan kişilerin yaşadığı sonuçlara bakılır. Bir düşünür, bir kararın kişiye sağladığı yararın başkalarına getirdiği sonuçlardan kopuk değerlendirilmemesini ister. Kararın iyi olup olmadığını, etkilenenlerin toplam mutluluğuna bakarak tartışır. Bu görüş için hangisi söylenebilir? A) Kişisel sonuçlar ahlaki değerlendirmenin dışında bırakılır. B) Ahlaki değerlendirmede bireysel sonuçlar ortak yararla birlikte ele alınır. C) İyi eylem ancak kimseyi etkilemezse mümkündür. D) Kişisel çıkarla toplumsal yarar her durumda aynıdır. E) Eylemin sonuçları yerine yalnız niyet incelenir. Doğru cevap: B Çözüm: Yaklaşım bir kişinin yararını bütün etkilenenlerin mutluluğuyla birlikte değerlendirir. Bir kulüp yöneticisi, ‘Bu kararın kulübe faydası var.’ der. Benthamcı bir üye, soyut bir faydadan söz etmek yerine kararın tek tek üyeleri nasıl etkilediğinin incelenmesini ister. Bu üyenin gerekçesi hangisidir? A) Bir toplulukta yararı yalnız lider belirler. B) Toplum yararı, üyelerin gerçek yarar ve zararlarından bağımsız değerlendirilmez. C) Bir davranış ancak bir ödevden dolayı yapılırsa sonuç doğurur. D) Etkiler yalnız kısa vadede ortaya çıkabilir. E) Yararı değerlendirmek için eylemin ne olduğu önemsizdir. Doğru cevap: B Çözüm: Bir topluluğun yararı, onu oluşturan bireylerin yaşadığı etkiler üzerinden anlaşılır.