TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir Aydınlanma düşünürü, kamusal kararların sırf geleneksel bir otorite onları onayladığı için kabul edilmesini yeterli görmez. İnsanların kendi akıllarıyla gerekçe arayıp görüşlerini açıkça tartışmasını ister. Bu yaklaşımın temel ilkesi hangisidir? A) Sorunları akıl ve eleştiri yoluyla değerlendirme B) Geleneksel görüşleri tartışmadan sürdürme C) Kararları yalnız en yaşlı kişiye bırakma D) Tartışmayı yalnız uzmanların unvanına dayandırma E) Her bilimsel bulguyu kuşkusuz doğru sayma Doğru cevap: A Çözüm: Düşünür, başkasının onayından önce akla dayalı gerekçelendirme arar. Bir öğretmen ‘Aydınlanma açısından, köklü bir düşünce bile hangi gerekçelerle savunulduğu sorusundan muaf değildir.’ der. Bu söz neyi vurgular? A) Eski düşüncelerin tamamının yanlış olduğunu B) Aklın gelenek ve otoriteyi de eleştirel incelemeye açmasını C) Düşünce özgürlüğünün yalnız bilim insanlarına ait olduğunu D) İnsanların her zaman aynı görüşe ulaşmasını E) Bir düşüncenin doğru olmak için yeni olması gerektiğini Doğru cevap: B Çözüm: Aydınlanma, yerleşik görüşlerin de akıl süzgecinden geçirilmesini vurgular. Bir öğrenci, toplumsal sorunların çözümünü yalnız hazır öğütlere başvurmakta görür. Aydınlanmacı bir düşünür, öğrencinin önce sorunun dayanaklarını anlamasını ve olası çözümleri kendi muhakemesiyle karşılaştırmasını önerir. Bu önerinin dayandığı ilke hangisidir? A) Otoritelerin bütün kararlarını kabul etmek B) Bir çözümü yalnız yaygınlığına göre seçmek C) Akıl yürütmeyi ve eleştirel düşünmeyi kılavuz edinmek D) Sorunun nedenlerini hiç araştırmamak E) Gündelik sorunları felsefi düşüncenin dışında tutmak Doğru cevap: C Çözüm: Öneri, hazır otoriteye bağlılık yerine kişinin kendi aklını kullanmasını öne çıkarır.