TYT FELSEFE
18–19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Kant’ın bilgi anlayışını açıklayan bir öğrenci, insanın nesneleri deneyimde ortaya çıktıkları biçimde bilebildiğini fakat bu biçimden bağımsız olarak kendilerinde nasıl olduklarını bilemeyeceğini söylüyor. Bu açıklama öncelikle hangi iddiayı sınırlandırır? A) Ahlaki eylemlerin tartışılabileceğini B) Sanat yapıtlarının değerlendirilebileceğini C) Deneyimi aşan gerçekliğe ilişkin kesin teorik bilgi kurulabileceğini D) Gözlenen olayların incelenebileceğini E) Bilgi edinmenin koşullarının sorgulanabileceğini Doğru cevap: C Çözüm: Kant, mümkün deneyimin sınırlarını aşan nesneler hakkında teorik bilgi iddiasını sınırlar. Bir öğrenci Kant’ın metafizik eleştirisinden, onun varlık hakkında her türlü felsefi soruyu yasakladığı sonucunu çıkarıyor. Hangi düzeltme daha isabetlidir? A) Eleştiri, mümkün deneyimin ötesindeki nesneler hakkında kesin teorik bilgi iddiasına yönelir. B) Kant, her metafizik iddiayı deneyle doğrulanmış bilgi sayar. C) Eleştiri, deneyim içindeki nesneler hakkında da hiçbir şey öğrenilemeyeceğini gösterir. D) Kant’ın eleştirisi yalnızca sanat eserlerine ilişkindir. E) Kant, metafiziğin fiziksel gözlemin bir alt dalı olduğunu savunur. Doğru cevap: A Çözüm: Kant’ın sınırlandırdığı, deneyimin ötesinde teorik bilgi iddiasıdır. Soruların felsefi olarak ele alınması başka bir konudur. Bir tartışmada bir kişi, zihnin deneyimi hangi koşullarla biçimlendirdiğini açıklamaktan hareketle deneyimden bağımsız gerçekliği de kesin olarak bildiğimizi savunuyor. Kant’ın yaklaşımından yola çıkan biri hangi noktaya itiraz eder? A) İnsanın deneyim içinde bilgiye ulaşabileceğine B) Deneyimle ilgili soruların felsefi bir değer taşıdığına C) Bilgi iddiasının koşullarının tartışılabileceğine D) Deneyimin koşullarından hareketle deneyim ötesi gerçekliğin kesin biçimde bilinebileceğine E) Gündelik gözlemlerin araştırılabileceğine Doğru cevap: D Çözüm: Kant’a göre deneyim için geçerli olan bilgi koşulları deneyim ötesi nesneler hakkında teorik bilgi vermez.