TYT FELSEFE
18-19. Yüzyıl Felsefesinde Öne Çıkan Problemler ve Görüşler Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Rousseau’dan hareket eden bir yorum, uygarlık ve kurumlar geliştikçe insanın kendiliğinden daha özgür olacağı varsayımını sorgular. Bağımlılık üreten toplumsal ilişkilerin insanın başlangıçtaki özgürlüğünü daraltabileceğini söyler. Bu eleştiri hangi karşıtlığa dayanır? A) Bilimsel deney ile matematik arasındaki karşıtlığa B) İnsanın doğal özgürlüğü ile bağımlılık üreten toplum düzeni arasındaki karşıtlığa C) İki bilim dalının yöntemleri arasındaki karşıtlığa D) Yasama ile yargının ayrı olması gerektiği görüşüne E) Sanat ile ekonomik üretim arasındaki karşıtlığa Doğru cevap: B Çözüm: Eleştiri, toplumsal gelişmenin doğal özgürlüğü her durumda artırmadığını belirtir. Bir düşünür, toplumsal ilerleme denen sürecin insanları başkalarının görüşüne ve onayına daha bağımlı hâle getirebildiğini ileri sürer. İnsan doğası ile sonradan oluşan bu bağımlılıkların ayrılması gerektiğini savunur. Bu Rousseaucu eleştirinin temel düşüncesi hangisidir? A) Bütün toplumsal kurumlar bireysel özgürlüğü zorunlu olarak artırır. B) İnsan doğal olarak yalnızca başkalarının onayıyla yaşayabilir. C) Uygarlığın gelişmesi insanın doğal özgürlüğüyle gerilim oluşturabilir. D) Siyasal düşüncenin tek konusu yönetimin adı olmalıdır. E) İnsan özgürlüğü yalnızca teknik araçların gelişmesine bağlıdır. Doğru cevap: C Çözüm: İnsanların toplumsal onaya bağımlı hâle gelmesi, uygarlık ile doğal özgürlük arasında bir gerilime işaret eder. İtirazı açıklayan temel ayrım hangisidir? A) İktidarın miras yoluyla ya da seçimle geçmesi B) Kamu kararlarının yazılı ya da sözlü olması C) Doğal özgürlük ile toplumsal koşullarda oluşan bağımlılık D) Bilimsel bilginin doğru ya da yanlış olması E) Eğitimin evde veya okulda gerçekleşmesi Doğru cevap: C Çözüm: Şemada toplumsal gelişme ile özgürlüğün her zaman birlikte artmadığı belirtilir.