TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir kişi ortak bir sorun karşısında sessiz kalır. Bunu ‘Hiçbir seçim yapmadım.’ diye açıklar. Varoluşçu bir düşünür, sessiz kalmanın da başka türlü davranabileceği bir durumda kişinin benimsediği bir yol olduğunu söyler. Düşünürün vurguladığı nedir? A) Kişinin eylemsizliği de seçebileceği ve bu tercihin sorumluluğunu taşıdığı B) Sessizliğin her durumda ahlaki olarak doğru olduğu C) İnsanın sorumluluğunun toplumsal kurallarla sona erdiği D) Kişinin kendi seçimini yapmasının imkânsız olduğu E) Yalnız görülebilir hareketlerin tercih olduğu Doğru cevap: A Çözüm: Sessizlik burada seçilebilen yollardan biridir. Kişi bu tercihi yaptığında onun sorumluluğunu da üstlenir. Bir filozof, kişiyi önceden belirlenmiş bir amaca göre hareket eden bir nesne gibi görmez. Ona göre kişi tercihlerini kendisi yapar ve bu tercihlerin hangi değerlere öncelik verdiğini de ortaya koyar. Bu görüşte özgürlük hangi sonucu doğurur? A) Ahlaki değerlendirmenin tümüyle gereksizleşmesini B) Kişinin seçimlerinin kendisiyle ilgisiz sayılmasını C) Kişinin seçtiği eylem ve benimsediği değerler için sorumluluk taşımasını D) Herkesin aynı tercihi yapmak zorunda kalmasını E) Eylemlerin sonuçlarının önceden kesinleşmesini Doğru cevap: C Çözüm: Kişi seçimiyle hem davranışını hem öncelik verdiği değeri belirlediği için sorumluluk üstlenir. Bir genç, önündeki iki yol arasında karar vermekten çekinir. İki yoldan hiçbirini seçmemeyi düşünür. Arkadaşı, karar vermemeyi de kendisinin seçtiğini ve bu tutumun sonuçlarına katlanacağını söyler. Arkadaşının açıklaması hangi yargıyı destekler? A) Özgürlük, sorumluluğu ortadan kaldırır. B) Sorumluluk yalnız otoritenin emrettiği davranışlarda ortaya çıkar. C) Tercihlerin değeri, herkesin aynı yolu izlemesine bağlıdır. D) Seçim yapabilmek, eylemin sorumluluğunu da beraberinde getirir. E) Hiçbir davranış kişinin seçimine dayanmaz. Doğru cevap: D Çözüm: Arkadaşına göre bir seçeneği benimsemek kadar geri durmayı seçmek de sorumluluk doğurur.