TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
I. Kararlar, önceki olaylar ve çevresel koşullar tarafından zorunlu biçimde belirlenir. II. İnsan eylemleri önceki koşullar tarafından bütünüyle belirlenmez. III. Birey, muhakemesini ve iradesini geliştirerek kendine yön verebilir. Bu görüşler sırasıyla nasıl adlandırılır? A) Fatalizm – otodeterminizm – determinizm B) Otodeterminizm – determinizm – indeterminizm C) Determinizm – indeterminizm – otodeterminizm D) İndeterminizm – otodeterminizm – fatalizm E) Determinizm – fatalizm – indeterminizm Doğru cevap: C Çözüm: İlk görüş zorunlu belirlenimi, ikincisi tam belirlenimin reddini, üçüncüsü kişinin kendisini belirlemesini vurgular. Birinci konuşmacı bütün seçimlerin önceki nedenlerle zorunlu olduğunu savunur. İkinci konuşmacı ise bireyin düşünme yetisini geliştirerek kendi kararlarına yön verebileceğini söyler. Konuşmacıların yaklaşımları sırasıyla hangileridir? A) Fatalizm – indeterminizm B) Determinizm – otodeterminizm C) İndeterminizm – determinizm D) Otodeterminizm – fatalizm E) İndeterminizm – otodeterminizm Doğru cevap: B Çözüm: İlki önceki nedenlerin zorunlu etkisini, ikincisi bireyin kendini geliştirmesini özgürlük bakımından temel alır. Üç öğrenci özgürlüğü tartışır. Ece, kişinin her kararının önceden oluşan koşullarla zorunlu olduğunu savunur. Barış, bu koşulların seçimleri tamamen belirlemediğini söyler. Elif, kişinin özgürleşmesinin kendi muhakemesini geliştirmesine bağlı olduğunu düşünür. Bu tartışmadan hangisi çıkarılabilir? A) Üçü de kişinin kararı üzerinde hiçbir koşulun etkisi olmadığını savunmaktadır. B) Elif, özgürlüğü kaçınılmaz bir yazgıya bağlar. C) Barış, koşulların eylemi bütünüyle belirlediğini savunur. D) Ece ve Elif özgürlüğün aynı koşulunu öne sürer. E) Ece nedensel belirlenimi, Elif kişinin kendisine yön vermesini vurgular. Doğru cevap: E Çözüm: Ece’ye göre seçim koşullar tarafından zorunlu kılınır. Elif, kişinin kendisini geliştirerek kararlarına yön verebilmesini vurgular.