TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Sartre’ın yaklaşımını tartışan bir öğrenci, ‘Bir kişi baştan cesur olarak tanımlandığı için tehlike karşısında yardım etmez. Yardım etmeyi seçtikçe cesur biri olarak kendisini biçimlendirir.’ der. Bu açıklamanın vurgusu hangisidir? A) İnsanın eylemlerini kalıtsal bir özün belirlemesi B) İnsanın seçimlerinin kişiliğine etkisinin olmaması C) İnsanın kimliğini eylemleriyle kurabilmesi D) İnsanların aynı durumda aynı kararı vermesi E) İnsanın özgürlüğünün bütün koşulları ortadan kaldırması Doğru cevap: C Çözüm: Cesaret, baştan verilmiş değişmez bir öz olarak değil, insanın seçimleri ve eylemleriyle kurduğu bir nitelik olarak ele alınır. Bir genç, yaşadığı çevrede kendisine sürekli ‘Sen böylesin.’ denildiğini anlatır. Bir varoluşçu, bu tanımların onun gelecekteki kararlarını tamamlanmış biçimde belirlemediğini söyler. Bu görüşe göre kişi nasıl bir olanağa sahiptir? A) Kendi seçimleriyle kim olacağına yön verme B) Gelecekteki kararlarını hatasız biçimde bilme C) Kendisine verilen her rolü benimseme D) Ahlaki sorumluluktan bütünüyle kaçınma E) Başkalarının tüm kararlarını belirleme Doğru cevap: A Çözüm: Varoluşçu yaklaşım, kişiye eylemleriyle kendisini oluşturma olanağı tanır. Bir düşünür, iki kişinin aynı güçlükle karşılaşmasına rağmen birinin yardımı seçtiğini, diğerinin geri çekildiğini anlatır. Bu seçimlerin her birinin o kişinin nasıl biri olduğunu göstermeye katkıda bulunduğunu söyler. Düşünür hangi kabulden hareket etmektedir? A) Her eylemin sonucu toplumsal onayla belirlenir. B) Kişilik yalnız doğuştan gelen özelliklerin sonucudur. C) İnsan davranışlarının tümü önceden yazılmıştır. D) Birey seçim yapabilir ve seçimleriyle kendisini oluşturur. E) Aynı koşulların bulunduğu yerde seçim mümkün değildir. Doğru cevap: D Çözüm: Parçada bireyin özgürce seçtiği eylemler, nasıl biri olduğunun belirlenmesinde rol oynar.