TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Kant’ın ahlak anlayışını tartışan bir öğretmen, bir olayın doğa yasalarıyla açıklanmasıyla bir kişinin ne yapması gerektiğini sorgulamanın farklı olduğunu söyler. İkinci durumda kişinin kendisini ahlaki ilkeye göre yönlendirebilmesi önemlidir. Öğretmen hangi koşulu vurgulamaktadır? A) Ahlaki eylem için özgürlüğün kabul edilmesini B) Doğa yasalarının kişiden kişiye değişmesini C) Bilimsel bilginin yalnız hazla elde edilmesini D) Özgürlüğün önceden elde edilen başarıya bağlı olmasını E) Ahlaki eylemin toplumun onayıyla başlamasını Doğru cevap: A Çözüm: Ahlaki ilkeye göre eyleyebilmek, kişinin iradesini yönlendirebilmesini gerektirir. Bir öğrenci, ‘Bir cisim düştüğünde ne yapması gerektiğini sormuyoruz. Bir insana ise seçebildiği eylem için ne yapması gerektiğini soruyoruz.’ der. Bu ayrım Kant’ın yaklaşımında hangi düşünceye işaret eder? A) Ahlaki ilkeler doğa olaylarını fiziksel olarak yönlendirir. B) Düşen bir cismin eylemi, ahlaki eylemin en açık örneğidir. C) Ahlaki yükümlülük, kişinin davranışını belirleme özgürlüğünü varsayar. D) Fiziksel olaylar, onları gözleyen kişinin ahlaki tutumuna göre değişir. E) Bir kişi özgürse her eylemi ahlaken doğrudur. Doğru cevap: C Çözüm: Yükümlülükten söz edilmesi, kişinin ne yapacağına ilişkin iradi bir yönelimi olmasını varsayar. Bir filozof, ‘Kişi hiçbir biçimde kendi iradesiyle davranamıyorsa ona bir eylemi yapması gerektiğini söylemenin ahlaki anlamı kalmaz.’ der. Bu sözün dayandığı ilke hangisidir? A) Ahlaki değer her zaman faydalı sonuçla ölçülür. B) Özgürlük sadece bilgi edinmek için gereklidir. C) Ahlaki kurallar doğa yasalarıyla aynıdır. D) Ahlaki eylemin mümkün olması özgür iradeyi gerektirir. E) Bir eylemin değeri yalnız çoğunluğun görüşüne bağlıdır. Doğru cevap: D Çözüm: Filozof, özgürce karar verebilme olanağını ahlaki eylemin bir koşulu olarak görür.