TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir yaklaşım ahlaki eylemi zorunlu bir tepkiye indirgemez. Kişinin kendi davranışını iradesiyle yönlendirmesini ve bu yolla kendisini geliştirmesini önemser. Bu açıklamada hangi iki düşünce birlikte yer alır? A) Yazgının kaçınılmazlığı ve doğal nedenlerin zorunluluğu B) İradenin yokluğu ve koşulların tam belirleyiciliği C) Özgür seçimin olanağı ve kişinin kendisini gerçekleştirmesi D) Ahlaki eylemin rastlantısallığı ve kişiliğin değişmezliği E) Toplumsal onayın zorunluluğu ve seçimin gereksizliği Doğru cevap: C Çözüm: Parça hem özgür kararı hem bireyin kendi eylemlerine yön vererek kendisini gerçekleştirmesini öne çıkarır. I. Seçim, önceki koşullar tarafından bütünüyle zorunlu kılınmış değildir. II. Kişi kendi kararlarına bilinçli biçimde yön verebilir. III. Kişinin sonucu ne yaparsa yapsın değişmez. Ahlaki eylemi özgür karar ve kendini gerçekleştirme üzerine kuran bir görüş hangilerini benimseyebilir? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Doğru cevap: B Çözüm: Özgür karar olanağı I, kişinin kendisine yön vermesi II ile ifade edilir. III kaçınılmaz bir yazgıyı dile getirir. Bir öğretmen, ‘İyi davranış ancak kişinin kendi kararıysa ahlaki değer taşır. Karar verme yetisini geliştirmek de insanın kendini gerçekleştirmesine katkıda bulunur.’ der. Öğretmenin yaklaşımına en uzak görüş hangisidir? A) Ahlaki eylem kişinin iradesiyle ilişkilidir. B) Kişi davranışlarını bilinçli olarak yönlendirebilir. C) Özgür karar kişiliğin gelişiminde rol oynar. D) Özgürlük ahlaki değerlendirmede önem taşır. E) Kişinin ne yapacağı önceden değişmez biçimde belirlenmiştir. Doğru cevap: E Çözüm: Öğretmen iradi seçim ve kendine yön vermeyi kabul eder. Değişmez biçimde önceden belirlenmiş davranış bu kabulle bağdaşmaz.