TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Sartre’ı tartışan bir öğrenci, toplumsal baskının insanların önüne engeller çıkarabildiğini kabul eder. Ancak kişinin bu koşullara verdiği yanıtla kendi hayatını biçimlendirebildiğini söyler. Hangisi bu açıklamayla bağdaşmaz? A) İnsanın nasıl biri olacağı doğmadan önce tamamlanmıştır. B) Toplumun beklentileri kişinin önüne engeller çıkarabilir. C) İnsan seçimleriyle yaşamına yön verebilir. D) Kişinin koşullara vereceği yanıt önemlidir. E) Yaşamın anlamı kişisel seçimlerle biçimlenebilir. Doğru cevap: A Çözüm: İnsanın seçimleriyle kendisini biçimlendirmesi, hazır ve değişmez bir öz kabulüyle bağdaşmaz. Bir genç, çevresinin kendisi için seçtiği rolü benimsemekle başka bir yol aramak arasında kalır. Varoluşçu bir yorumcu baskının gerçek olduğunu fakat gencin yanıtının da kimliğini oluşturduğunu belirtir. Yorumcunun vurgusu hangisidir? A) Her toplumsal beklenti bir ahlaki zorunluluktur. B) Kişisel kararlar tarihsel koşullardan bütünüyle bağımsızdır. C) İnsan toplumsal koşullar içinde yaptığı seçimlerle yaşamına anlam verebilir. D) İnsanın hayatı yalnız başkalarının beklentileriyle açıklanır. E) Baskı olan her durumda seçim olanaksızdır. Doğru cevap: C Çözüm: Yorumcu, koşulların etkisiyle kişinin seçimleri yoluyla kendisini kurabilmesini birlikte ele alır. Bir düşünür, insanın kendisine verilen rolü benimsemesinin de sorgulamasının da bir seçim olabileceğini söyler. Ona göre kişinin kimliği bu seçimlerden önce tamamlanmış değildir. Bu görüş hangi kabulü reddeder? A) Seçimlerin kimliği biçimlendirmesini B) Dış koşulların seçimleri zorlaştırabilmesini C) İnsanın benimsediği tutumlardan sorumlu olmasını D) İnsan özünün seçimlerden önce kesin biçimde belirlenmesini E) Kişinin kendisine verilen rolleri sorgulayabilmesini Doğru cevap: D Çözüm: Kişinin özünü seçimlerle oluşturduğunu kabul etmek, bu özün baştan belirlenmiş olmasıyla çelişir.