TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, insanın düşünüp seçtiği eylemlerden sorumlu olduğunu savunur. Dışarıdan zorla yaptırılan ve kişinin denetiminde olmayan bir hareketi aynı biçimde değerlendirmez. Bu görüşün sorumluluk ölçütü hangisidir? A) Eylemin iyi sonuçlanması B) Eylemin kişinin kendi tercihine dayanması C) Eylemin uzun sürmesi D) Toplumun eylemi tanıması E) Eylemin ölçülebilmesi Doğru cevap: B Çözüm: Sorumluluk, kişinin eylemini aklı ve iradesiyle seçebilmesine bağlanmaktadır. Bir öğrenci ‘İnsan karar verebilir ama koşulların tümünü seçemez. Bu nedenle kendi tercihiyle gerçekleştirdiği eylemle denetimi dışında kalan sonuç aynı biçimde değerlendirilmemelidir.’ der. Öğrenci hangi ayrımı yapar? A) Geçmiş ve gelecek arasındaki ayrımı B) Kişisel ve toplumsal yarar arasındaki ayrımı C) İradi eylem ile denetim dışı etki arasındaki ayrımı D) Gözlenen ve ölçülen özellik arasındaki ayrımı E) Duygu ile alışkanlık arasındaki ayrımı Doğru cevap: C Çözüm: Öğrenci, kişinin seçimine bağlı eylemlerle seçimine bağlı olmayan etkileri ayırır. Bir filozof, aklın ve iradenin seçim yapmayı mümkün kıldığını, bazı dış etkenlerin ise kişinin bir sonucu kontrol etmesini engellediğini düşünür. Hangisi bu görüşün sorumluluk anlayışını yansıtır? A) İnsan hiçbir koşulda özgürce davranamaz. B) İnsan her sonuçtan aynı ölçüde sorumludur. C) Sorumluluk eylemin ne kadar yaygın olduğuna bağlıdır. D) Dış koşullar insan davranışlarını etkilemez. E) Kişi kendi seçimiyle gerçekleştirebildiği eylemlerden sorumludur. Doğru cevap: E Çözüm: Sorumluluk, kişinin kendi seçimine dayanan eylemleri kapsar.