TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir öğrenci, hazırladığı ödevde kaynak göstermenin gerekli olduğunu açıkça anlatabilir. Düşük not almamak için, ödünç aldığı bir paragrafı kendisi yazmış gibi vermeyi seçer. Bu durum hangi yargıya örnektir? A) Ahlaki yanlışlar zorunlu olarak bilgisizlikten doğar. B) Dürüstlüğün ölçütü ödevin başarısıdır. C) Sorumluluk, yalnızca yaptırım varsa doğar. D) Doğruyu bilmek doğru davranmayı tek başına sağlamaz. E) Ahlaki ilkeler ancak okulda öğrenilebilir. Doğru cevap: D Çözüm: Öğrenci dürüstlük ilkesini bilir ve çıkarı uğruna ona aykırı davranmayı seçer. Bir depoda çalışan kişi, bir güvenlik kontrolünü atlamanın tehlikeli olduğunu bilir. Yine de vardiyasını erken bitirmek için kontrolü yapmamaya karar verir. Çalışanın sorumluluğunu açıklarken hangi unsur belirleyicidir? A) Güvenlik kuralının eski olması B) Tehlikenin hiç öngörülememesi C) İş arkadaşlarının aynı görüşte olması D) Kuralın bir uzman tarafından yazılması E) Davranışını bilerek seçebilmesi Doğru cevap: E Çözüm: Çalışan tehlikenin farkındadır ve kontrolü atlamak kendi tercihidir. Sorumluluk bu tercihle ilişkilidir. Eda, arkadaşına verdiği sözü tutması gerektiğini bilir. Karşılaştığı yeni bir fırsatı daha çekici bulduğu için sözünü tutmamayı seçer. Bu durum aşağıdaki genellemelerden hangisine karşı örnektir? A) Ahlaken doğru olanı bilen kişi her durumda ona uygun davranır. B) Bir kararın başkaları üzerinde etkisi olabilir. C) Kişi verdiği kararı sonradan sorgulayabilir. D) Ahlaki seçimler bazen bir bedel getirir. E) İnsan birden fazla davranış seçeneğiyle karşılaşabilir. Doğru cevap: A Çözüm: Eda yükümlülüğünü bildiği hâlde başka bir davranışı seçmiştir.