TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, kişinin vereceği kararın biyolojik özellikleri, yetiştiği çevre ve önceki deneyimleri tarafından belirlendiğini ileri sürüyor. Aynı nedenlerin bütünüyle aynı kaldığı bir durumda kişinin başka türlü davranamayacağını savunuyor. Bu düşünür ahlaki özgürlük tartışmasında hangi görüşe yakındır? A) İndeterminizm B) Otodeterminizm C) Fatalizm D) Determinizm E) Entüisyonizm Doğru cevap: D Çözüm: Görüş eylemi bir nedenler düzenine bağlar ve koşullar aynıyken başka bir seçimi mümkün saymaz. Bu, ahlaki özgürlük tartışmasında determinist tutumdur. Bir öğrenci, davranışın önceden yazılmış bir yazgıdan değil, fiziksel, psikolojik ve toplumsal nedenlerin etkisinden doğduğunu ileri sürüyor. Öğrencinin açıklamasını fatalizmden ayıran nokta nedir? A) Davranışları nedenler zinciriyle açıklaması B) Kişiyi bütün etkilerden bağımsız görmesi C) Yazgıyı her açıklamanın başlangıcı kabul etmesi D) Kararın hiçbir koşulla ilişkili olmadığını savunması E) Sorumluluğu yalnızca yasa metninden çıkarması Doğru cevap: A Çözüm: Öğrenci eylemi açıklamak için kaçınılmaz bir yazgı yerine fiziksel, psikolojik ve toplumsal nedenlere başvurur. Bir seminerde bir düşünür, bütün önceki koşullar tam olarak aynı kalsaydı kişinin farklı bir karara varamayacağını savunuyor. Düşünür bu iddiayla öncelikle hangi yargıyı dile getirir? A) Ahlaki seçim bütün nedenlerden bağımsızdır. B) Hiçbir insan eyleminin nedeni araştırılamaz. C) Karar, onu meydana getiren koşullar tarafından belirlenir. D) Sorumluluk bir sanat beğenisi sorunudur. E) Ahlaki tercih yalnızca rastlantı ile açıklanabilir. Doğru cevap: C Çözüm: Düşünür aynı koşulların aynı kararı doğurduğunu savunur. Kararın ortaya çıkışını önceki nedenlere bağlar.