TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir Stoacı, fırtınanın çıkması üzerinde bir etkisi olmadığını söylüyor. Buna karşılık fırtına karşısında nasıl davranacağına ilişkin yargısını düzenleyebileceğini belirtiyor. Bu kişinin tutumuna hangisi aykırıdır? A) Kendi denetimindeki tepkilere özen göstermesi B) Kendisinden bağımsız koşulları tanımaya çalışması C) Değiştiremeyeceği olayları iradesiyle ortadan kaldırabileceğini düşünmesi D) Koşullar karşısında sakin davranmaya çalışması E) Olayların doğanın düzeni içinde gerçekleştiğini kabul etmesi Doğru cevap: C Çözüm: Stoacı tutum dış olaylarla kişinin kendi yargı ve tepkilerini ayırır. Dış olayın sırf istekle ortadan kaldırılabileceğini varsaymaz. Bir yolculuk planı hava koşulları nedeniyle bozuluyor. Bir kişi havanın değişmesini istemeye devam ediyor ve gerçekleşeni kabullenemiyor. Başka biri durumu değiştirmenin elinde olmadığını düşünüp yapabileceği yeni planı hazırlıyor. İkinci kişi Stoacı tutumun hangi yönünü örnekler? A) Dış koşulların tamamını kendi iradesine bağlı saymayı B) Denetleyebildiği tepkilerle denetleyemediği olayları ayırmayı C) Olayların her zaman kişisel isteklere göre gelişmesini beklemeyi D) Dış olayları hiç değerlendirmeden bütün eylemleri bırakmayı E) Her sonucu rastlantıyla açıklamayı Doğru cevap: B Çözüm: Kişi hava koşullarını değiştiremez. Buna karşılık olay karşısındaki yargısı ve yapacağı hazırlık üzerinde çalışabilir. Bir öğretmen, Stoacı doğaya uygun yaşama düşüncesinin değiştirilemeyen koşullar karşısındaki tutumla nasıl ilişkili olduğunu soruyor. Hangi öğrenci bu ilişkiyi doğru açıklar? A) Kişi doğanın düzenini kendi arzusuyla geçersiz kılabilir. B) Doğaya uygun yaşam, insanın hiç düşünmeden hareket etmesidir. C) Bir kişi dış olayları denetleyemezse hiçbir seçim yapamaz. D) Doğanın düzenini kabul etmek, her koşulda edilgin kalmayı zorunlu kılar. E) İnsan, değiştiremeyeceği olayları kabul edip kendi tutumunu akla göre düzenleyebilir. Doğru cevap: E Çözüm: Doğal düzenin kabul edilmesi, kişinin kendi yargı ve tepkileri üzerinde çalışmasına engel değildir.