TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinde Özgürlük ve Sorumluluk Testi
Metni inceleyin ve uygun seçeneği işaretleyin.
Soru metinleri, seçenekler ve çözümler
Bir düşünür, insanın karşısına çeşitli eylem olanaklarının çıktığını ve bunlardan hangisini gerçekleştireceğine kişinin kendisinin karar verdiğini söylüyor. Kişinin bu yüzden yaptığı davranıştan sorumlu olduğunu ekliyor. Bu düşünür hangi problemi ele almaktadır? A) Tümellerin gerçekliği B) İrade özgürlüğü C) Estetik yargının ölçütü D) Bilimsel açıklamanın yapısı E) Varlığın ilk maddesi Doğru cevap: B Çözüm: İki seçenek arasından tercih yapabilme ve tercihin sorumluluğunu üstlenme irade özgürlüğüyle ilgilidir. Bir öğrenci, bir davranışın yapılabilmesi için koşulların hazır bulunmasıyla kişinin o davranışı seçmesinin ayrı durumlar olduğunu savunuyor. Öğrenci bu ayrımı öncelikle hangi soruyu yanıtlamak için kullanabilir? A) Dünya hangi çağda oluşmuştur? B) Bir sanat eseri neden güzel bulunur? C) Duyular dış dünyayı doğru aktarır mı? D) Bir kavram nesnelerden bağımsız var olabilir mi? E) İnsan eylemini seçebildiği için ondan sorumlu tutulabilir mi? Doğru cevap: E Çözüm: Seçeneklerin var olması bir koşuldur. Kişinin bu seçeneklerden birini kendi kararıyla gerçekleştirmesi sorumlulukla ilgili felsefi meseledir. Bir tartışmada, insanın seçeneklerini meydana getiren koşullarla davranışı belirleyen iradenin aynı şey olmadığı söyleniyor. Bir kişi iki mümkün davranıştan birini baskı olmadan seçiyor. Bu örnekte ahlaki sorumluluğa temel oluşturan özellik nedir? A) Davranışın çok kişi tarafından görülmesi B) Seçeneklerden birinin daha önce uygulanmış olması C) Kişinin eylemi kendi tercihiyle gerçekleştirmesi D) Kararın sonucunun önceden bilinmemesi E) Eylemin bir kuruma yakın yerde yapılması Doğru cevap: C Çözüm: Kişinin zorlanmadan seçim yapması, eylemin kendisine yüklenebilmesini sağlayan özelliktir.