TYT FELSEFE
Ahlak Felsefesinin Konusu ve Temel Kavramları
Verilen düşünce ve diyaloglara göre soruları cevaplayınız.
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Bu düşünürün ahlaki değerlendirmelere yönelttiği temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir? A) Davranışların ahlaki değerinin yalnız sağladıkları yararla ölçülmesi B) Ahlaki kavramların onları gerekçelendiren insan ve yaşam anlayışından ayrılması C) Bireysel kararların toplumsal beklentilere göre biçimlenmesi D) Ahlaki ilkelerin değişen koşullara uyarlanarak yeniden yorumlanması E) İnsanların kendi davranışlarıyla başkalarının davranışlarına farklı ölçütler uygulaması Doğru cevap: B Çözüm: Parça, ahlak sözcüklerinin sık kullanılmasını yeterli görmez; onların insanın amacı ve iyi yaşamla ilişkili düşüncelerden anlam kazandığını belirtir. Eleştiri bu ilişkilerin unutulmasıdır. Yararcılık, toplumsal uyma, yeniden yorumlama veya çifte standart parçanın eleştiri konusu değildir. Doğru cevap: B. Bu parçadaki filozof, kitabın hangi özelliğini eleştirmektedir? A) Ahlak kurallarının farklı dönemlerde farklı biçimler alabileceğini kabul etmesini B) Ahlaki davranışların herkes için aynı sonuçları doğuracağını varsaymasını C) Ahlaki sorunların çözümünde akıl yürütmeye ağırlık vermesini D) Kavramların dayandığı düşünce örgüsünü dışarıda bırakarak yalnız kuralları aktarmasını E) İnsanların kendi yaşamlarını değerlendirmesinde ahlak kurallarından yararlanmasını Doğru cevap: D Çözüm: Filozofun itirazı farklı dönemlerden örnek verilmesine değil, kuralların bağlı bulunduğu insan tasarımı ve yaşam idealinin açıklanmamasınadır. Bu yüzden doğru seçenek düşünsel bağlamdan bağımsız kural aktarımıdır. Diğer seçeneklerdeki sonuç eşitliği, akıl yürütme veya yaşamı değerlendirme iddiaları eleştirinin konusu değildir. Doğru cevap: D. Araştırmacıya göre tartışmadaki ahlaki anlaşmazlığın temelinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır? A) Kullanılan ahlaki kavramın anlamını taşıyan düşünsel bağlarla ilişkisinin yitirilmesi B) Ahlaki sözcüklerin gündelik iletişimde kullanılmasının bütünüyle bırakılması C) İnsanların davranışlarını değerlendirirken yalnız yasal düzenlemeleri ölçüt alması D) Kavramların anlamını açıklamak yerine katılımcıların kişilik özelliklerinin tartışılması E) Farklı düşüncelerin aynı ortamda dile getirilmesinin engellenmesi Doğru cevap: A Çözüm: Parçada hakkaniyet sözcüğünün kullanılmaya devam ettiği, fakat onu ölçüt hâline getiren insan, toplum ve amaç görüşlerinin dikkate alınmadığı belirtilir. Sorun kavramın bu düşünsel bağlardan ayrılmasıdır. Sözcüğün terk edilmesi, hukukla sınırlandırma, kişilik tartışması ve ifade engeli hakkında bilgi verilmez. Doğru cevap: A.