TYT FELSEFE
Bilgi Felsefesinin Konusu ve Bilginin İmkânı Problemi Testi
Aşağıdaki soruları cevapla!
Soru metinleri, cevaplar ve çözümler
Eski bir araştırma raporunu okuyan öğrenci, dönemin uzmanlarının tartışmasız kabul ettiği bir açıklamanın daha sonra terk edildiğini görür. Öğretmeni, uzun süre benimsenmiş olmanın bir düşünceyi yanılgıdan korumadığını belirtir. Öğrenci bu kez bugünkü açıklamalar için de aynı durumun yaşanabileceğini düşünür. Böylece yalnızca belirli bir teorinin yanlışlığını değil, insanın hiçbir zaman yanlış çıkmayacak bir bilgiye erişip erişemeyeceğini sorgulamaya başlar. Öğrencinin son aşamada yöneldiği sorgulama, bilgi felsefesinin hangi sorusuyla ilgilidir? A) Bilgi elde etmede hangi kaynaklara başvurulur? B) Bilgiye sahip olmak insana ne kazandırır? C) Doğruluğundan kuşku duyulamayacak bilgiye ulaşılabilir mi? D) Bir araştırmayı bilimsel yapan yöntem hangisidir? E) Bilgiler hangi dilsel biçimlerle aktarılır? Doğru cevap: C Çözüm: Öğrenci, teorilerin hangi kaynaktan doğduğunu veya ne işe yaradığını sormamaktadır. Önceden kesin sayılan açıklamaların değişebilmesinden hareketle kuşkuya kapalı bir bilgiye ulaşılıp ulaşılamayacağını sorgulamaktadır. Temel problem doğru ve kesin bilginin imkânıdır. Bir düşünür, geçmişte güvenilir sayılan kimi açıklamaların yeni bulgular karşısında savunulamaz hâle geldiğine dikkat çeker. Bugün güçlü kanıtlarla desteklenen görüşlerimizin de benzer bir sonla karşılaşmayacağının güvencesini arar. Aradığı şey, teoriler arasındaki tercih için bir kural belirlemek değildir. İnsan bilgisinin, bütün bu değişimlerin ötesinde gerçekten sarsılmaz bir doğruluğa ulaşabilip ulaşamayacağını anlamaya çalışır. Bu parçada düşünürün ele aldığı temel problem aşağıdakilerden hangisidir? A) Doğru bilginin mümkün olup olmadığı B) Bilginin günlük yaşamda sağladığı yarar C) Bilim dallarının nasıl sınıflandırılacağı D) Bilginin duyularla mı akılla mı başladığı E) Bilgilerin toplumda hangi araçlarla yayılacağı Doğru cevap: A Çözüm: Görüşlerin değişebilmesi, düşünürü insanın sarsılmaz bir doğruya ulaşıp ulaşamayacağını sormaya götürür. Bu, bilginin kaynağı veya yararı değil, doğru bilginin mümkün olup olmadığı problemidir. Bir zamanlar tartışmayı gereksiz gösterecek kadar açık sayılan bir görüş, yeni araştırmalarla yerini başka bir açıklamaya bırakabilir. Bu durum karşısında bir filozof, yeni görüşe hemen kesinlik atfetmekten kaçınır. Çünkü onun gözünde bugünkü güçlü onay, gelecekte yanılmayacağımızın güvencesi değildir. Filozofun asıl arayışı hangi açıklamanın daha kullanışlı olduğu değil, insanın yanılgı ihtimalini bütünüyle aşan bir bilgiye sahip olup olamayacağıdır. Bu parçada üzerinde durulan felsefi soru aşağıdakilerden hangisidir? A) Bilgi hangi amaçlar için kullanılmalıdır? B) Araştırmalar hangi etik kurallara uymalıdır? C) Bilgilerimizi başkalarına nasıl aktarırız? D) Dış dünyada kaç tür varlık bulunur? E) İnsan kesin bir bilgiye ulaşabilir mi? Doğru cevap: E Çözüm: Filozof, bir teorinin kullanışlılığını veya araştırmanın ahlaki kurallarını değil, yanılma ihtimalinden bütünüyle kurtulmuş bilginin olanaklı olup olmadığını tartışmaktadır. Bu nedenle sorusu insanın kesin bilgiye ulaşıp ulaşamayacağıdır.